DELEN
Gedachten vormen onze werkelijkheid

(door Nienke van de Haar)

ADHD (Attention Deficit/Hyperactivity Disorder.) is en blijft een wonderbaarlijk fenomeen. Na vele boeken gelezen te hebben, een speurtocht op internet van tien tallen artikelen, eigen ervaring en die van andere ben ik tot mijn eigen visie gekomen. Zowel wetenschappelijk, alternatief en maatschappelijk bekeken.

Er wordt heel veel geschreven over ADHD waardoor het soms lastig is om concrete handvatten eruit te halen. Het doel van dit artikel is om alle kanten te belichten en iedere visie een plek te geven binnen mijn eigen kader.

ADHD wetenschappelijk

Op wetenschappelijk niveau is er onderzoek gedaan naar ADHD via een hersenscan (EEG). Dit is in verschillende groepjes van personen met ADHD en zonder. Er werd gekeken naar de verschillen in hersenactiviteit en grootte. Bij ADHD wordt er namelijk gezegd dat er een afwijking is aan de hersenen. Dit wordt ook geleerd vanuit de DSM. Uit onderzoek is gebleken dat de gemeten verschillen zo minimaal zijn dat daar niet de conclusie uit getrokken kan worden van ADHD. Dit geeft dus aan dat er geen hersenafwijking aan ten grondslag ligt. Beter gezegd, ADHD heeft geen wetenschappelijke ondergrond, alleen subjectieve kenmerken.

De volgende kenmerken worden vaak genoemd:

  • Aandacht en concentratie:
    Zij vinden het moeilijk om hun aandacht blijvend op een taak te richten en zich niet door allerlei prikkels uit de omgeving te laten afleiden;
  • Hyperactiviteit:
    Ze zijn, vooral op jongere leeftijd, voortdurend in beweging. Ze zijn vaak snel opgewonden en gefrustreerd. Vaak voelen zij een grote onrust van binnen. Stil zitten en rustig zijn kost ongewoon veel energie;
  • Impulsiviteit:
    Zij doen voordat ze denken. Ze houden zich niet (ook niet onbewust) bezig met de gevolgen van hun gedrag; de ‘remfunctie’ ontbreekt;
  • Regelfuncties:
    Ze vinden het moeilijk te plannen, en om hun emoties, motivatie en alertheid te reguleren en eerdere ervaringen te laten meespelen bij beslissingen en verwachtingen over de toekomst. Ze reageren daardoor ook anders op beloning en straf.

ADHD en de maatschappij


Dat er geen wetenschappelijk bewijs voor ADHD is betekent niet dat het geen signaal is voor de maatschappij. ADHD kan zeker als “lastig” worden ervaren door de persoon zelf en de omgeving. Er is veel onderzoek gedaan naar de omgeving van de ADHD gelabelde persoon. Hieruit komt naar voren dat de huidige maatschappij niet weet om te gaan met alle persoonstypen. Er wordt een “standaard” gedrag verwacht. Aangezien we allemaal verschillend zijn is “standaard” vrij lastig te beoordelen en in te vullen. Wel zien we hierin een verschuiving. Deze verschuiving heeft te maken dat er steeds meer mensen “wakker” worden. Met “wakker” worden bedoel ik in dit geval hoog gevoelig zijn. De maatschappij verwacht een bepaald gedrag totdat we met zijn allen wakker worden. Dan zou het namelijk zomaar kunnen dat iedereen die “normaal” is “abnormaal” gevonden wordt. Misschien moeten we dan een nieuw label verzinnen voor alle “normale” mensen: NOM (no-overdrive-mode).

ADHD en hooggevoeligheid

Hooggevoeligheid is een van de kenmerken die meespelen bij ADHD. We krijgen allemaal prikkels binnen die we moeten verwerken. We krijgen allemaal alleen niet dezelfde hoeveelheid prikkels binnen en reageren ook nog eens anders op iedere prikkel. Als we te veel prikkels binnen krijgen kunnen we hier wat “extremer” op reageren. Dit extremere gedrag heeft nog niet iedereen omdat we niet allemaal hooggevoelig zijn. Maar dit leid al snel tot het label van ADHD omdat dit wel bij de “symptomen” past. Zo zijn in dit kader nog veel meer “symptomen” die vragen om een andere benadering van die persoon.

ADHD en symptomen

Als we dit “gedrag” nu eens niet zouden veroordelen maar op zijn waarde schatten en er van leren. Op dit moment zien de we “symptomen” als gedrag wat we niet tolereren in de maatschappij. Je kunt niet stilzitten en of hebt een slechte concentratie en daarom voldoe je niet aan onze eis. Natuurlijk zijn er een aantal gedragingen en “symptomen” die lastig zijn voor de persoon. Wil dit zeggen dat er een defect zit in de hersenen? Zoals al eerder aangegeven is daar geen bewijs voor dus laten we verder kijken.

ADHD en beelddenken

Laatst las ik een stuk over beelddenken en hoe dit in het huidige schoolsysteem kan leiden tot leerproblemen. Als beelddenker verwerk je de leerstof anders. Je dient beelden in je hoofd te maken om de leerstof op te nemen. De leerstof wordt vaak zeer tekstueel en cijfermatig aangeboden waar nog steeds veel kinderen goed mee om kunnen gaan. Maar er zijn ook steeds meer kinderen die daar vrij weinig mee kunnen. Dit gooien we vrij gemakkelijk op de grote hoop van het niet goed kunnen leren waardoor we maar een pilletje erin stoppen want dan kun je je wel concentreren op de leerstof. Die pil is dus niet meer nodig als de leerstof anders wordt aangeboden. Dit is maar 1 voorbeeld van velen.

ADHD als afwijking

Waarom willen we zo graag ieder kind op dezelfde manier behandelen en het een afwijking aanpraten als het kind graag anders zou willen leren en of behandeld wil worden? Zou het niet een leerschool zijn voor de school en de ouders dat hun methode niet altijd werkt? Een aantal keer las ik zelfs dat men verlangde naar de tijd van de corrigerende tik. Ik vraag mij af hoe ze het zouden vinden als ze die zelf kregen omdat ze niet goed zijn zoals ze zijn. Slaan brengt angst en veel toekomstige problemen met zich mee en echt niet een positieve verandering van gedrag, als dat dan al nodig zou zijn. Waarom is “anders” zijn zo verkeerd?

ADHD als talent

Als we iedereen met het label ADHD nu eens zouden erkennen als talent. Halen we de eigenschappen naar voren die het talent van de persoon tonen, dan krijgen we opeens een heel ander beeld. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het kunnen hyper focussen. Het volledig storten op een bepaalde activiteit met volle overgaven. Sommige personen dromen ervan dit te kunnen! Ik ben er zelf van overtuigd dat als je de talenten naar voren haalt dat de mindere kanten vanzelf of met ondersteuning een plekje kunnen krijgen. Vergroot het talent, verkleint de nadelen. Aan ieder voordeel zit een nadeel. Op dit moment vergroten we het nadeel en wordt daar aan gewerkt zodat we het eigenlijk nog meer vergroten. Niet gek dat je aan de medicijnen wordt gezet omdat gedragstherapie niet werkt of geen eens geprobeerd wordt.

Als je als ADHD persoon het talent niet ziet lijkt het een grote last en wil je er van af want je hebt er zelf last van en je omgeving ook. Heel begrijpelijk dat je dan naar medicijnen grijpt. Ik zou zeggen, wel zonde van het talent wat je daarmee vergooit. Er zijn andere manieren om om te gaan met de mindere kant. Je slikt toch ook geen pil omdat je ruzie maakt? Dit hoort gewoon bij het leven en het leerproces. Een ruzie leren oplossen op de juiste manier is een beter alternatief. Een keer goed boos worden is ook helemaal niet verkeerd.

Waarom zien we ADHD vaak niet als een talent? Omdat het talent vaak nog niet goed zichtbaar is en we alleen maar de negatieve kant zien. In mijn beleving stomp je het talent af als je bijvoorbeeld met medicijnen gaat werken. Naar mijn inziens zou het beter zijn om de persoon te begeleiding in het ontdekken van het talent. Op die manier ligt de focus op het positieve en zal de negatieve kant niet meer zo negatief worden ervaren.

ADHD label nodig?

Veel personen die het label ADHD krijgen voelen zich na een lange zoektocht naar erkenning gehoord en begrepen. Natuurlijk is erkenning fijn en zou je het label op die manier als prettig kunnen ervaren. Iets wat we niet begrijpen vinden we maar lastig. En als je dan een bekend label hebt kun je tenminste zeggen als iemand je op je gedrag wijst: “Dat komt omdat ik ADHD heb.” Je zou je wel af kunnen vragen waarom die persoon jou gedrag afwijst?

Daarnaast wordt Ritalin vaak voorgeschreven om de minder prettige kanten van ADHD te onderdrukken. Omdat je dan niet meer hoeft bezig te zijn met wat er allemaal in je hoofd om gaat lijkt het je rust te geven. Maar bedenk wel dat je iets van jezelf weg drukt. Als je echt een hersenafwijking hebt en daar medicijnen voor moet slikken zou dat logisch zijn. Maar omdat dit niet het geval is erken je dus jezelf niet.Vind je het vervelend dat je zo bent/reageert? Dan kan je worden begeleid in het proces om te zien hoe je er wel mee om kunt gaan. En dit hoeft echt niet aan de hand van medicijnen en valt voor mij idee gewoon onder je persoonlijke ontwikkeling.

Het nadeel van het label is dat er anders tegen je aan wordt gekeken. Je hebt ADHD dus er is iets mis met je. Vind jij dat er iets mis is met jou persoonlijkheid? Mag je niet zijn wie je bent? Waarom vind je de ander beter dan jij? Denk hier eens over na als je het label prettig vind.

Bestaat ADHD wel?

Als ik alles bij elkaar neem komt de vragen boven of ADHD wel bestaat. ADHD is een label om een groep symptomen bij elkaar een naam te geven. Wij mensen vinden het handig om overal een naam aan te geven omdat je dan een verklaring hebt en je niemand de schuld hoeft te geven. Dat is een logische gedachte maar de verantwoordelijkheid dien je toch zelf te nemen hoe jij het invult en de maatschappij er dan ook mee om gaat. Nu vraag ik mij sterk af of die “symptomen” wel symptomen zijn. In de zin van het “wakker” worden zou ik hier zeker in mee gaan. In de zin van een afwijking niet. Waarom niet? Omdat we met zijn allen veranderen. We worden opgetild naar een hoger frequentie niveau. De personen die dit heel duidelijk ervaren maar hun weg hierin nog moeten vinden zouden in het plaatje van ADHD kunnen passen. In dit geval zou je ADHD als een overgangsfase kunnen zien. Als we naar de statistieken kijken zien we sinds het begin van het label een stijging van 800% in de diagnose. Iets in mij zegt dat straks iedereen ADHD heeft alleen labelen we dan niet meer.

In de zin van een “afwijking” bestaat er volgens mij geen ADHD. In de zin van een overgangsfase in jouw als persoon zou je het label kunnen gebruiken. Maar wat heb je er dan concreet aan? In deze tijd zou ik zeggen dat het voordeel kan geven in het schoolsysteem omdat er aandacht geschonken wordt aan het fenomeen dat je anders leert. Als ik er op deze manier naar kijk zou ADHD een perfect label kunnen zijn voor een nieuw schoolsysteem al dekt dit niet de totale lading. Helaas staat de afkorting natuurlijk ergens anders voor.

Mijn persoonlijke conclusie

ADHD is niet wetenschappelijk bewezen als afwijking en daardoor een psychologische term. Deze invulling is zeer breed en daardoor wordt het label snel opgeplakt. Hebben we het label nodig om ons talent te ontdekken en de negatieve kant positiever te laten uitpakken? Je zou kunnen zeggen dat je voor de begeleiding van dit proces een naam kan hanteren en dus een label zou kunnen gebruiken. Maar ja, iedereen is weer anders en bij iedere persoon heb je dus een verschillende aanpak.

Daarnaast is de vraag wat willen behandelen en waarom? Niet stil kunnen zitten op school. Moeten we al deze kinderen aanpassen zodat ze in onze huidig schoolsysteem passen? Of gaan we van ze leren en misschien wel iets aan het schoolsysteem  zelf aanpassen? Als er zoveel kinderen zijn die niet kunnen voldoen aan het schoolsysteem lijkt het mij logischer om daar wat aan te doen.

We moeten weer leren luisteren naar de behoefte van kinderen en onszelf. De eigenschappen niet afstraffen omdat we gewend zijn aan een bepaald keurslijf. Als de behoeftes duidelijk zijn en we ons daarna gedragen is er geen ADHD meer omdat we niet meer hoeven te schreeuwen met onze behoeftes op welke manier dan ook.

Een behandeling voor ADHD zie ik als persoonlijkheid en talent ontwikkeling in de huidige maatschappij. Niet als de behandeling van een afwijking. Als ik dan al het label ADHD zou gebruiken. ADHD als label blijft zolang de maatschappij niet veranderd en we nog niet met zijn alle op een hogere frequentie zitten.

Als iemand aan mij vraagt of ik ADHD heb is mijn antwoord: “Als het al zou bestaan zou ik perfect in het hokje passen maar ik heb ondertussen mijn talenten ontdekt.” of “Ja, dat hebben we straks allemaal toch?”

©Nienke van de Haar/ bron 

 

13 REACTIES

  1. Waarom vind je dat je het talent afstompt met medicatie? Ik ervaar dat zelf niet. Ik heb ADD, ben 44 jaar en gebruik twee jaar Dexamfetamine en al mijn talenten werken nog optimaal. Ook nog de hyperfocus. Bij mij neemt medicatie alleen de storende facetten weg zoals minder uitstellen, minder constant afdwalende gedachten die ik zelf alleen maar storend vind, minder afwezig in mijn hoofd, betere concentratie en minder overprikkeld. Dus rust en meer overzicht in mijn hoofd. Het haalt de scherpe kantjes weg. Medicatie werkt maar voor 30% en coaching als extra hulp.
    Als ik teveel prikkels heb is dat belastend voor mijzelf waardoor mijn talenten juist eerder blijven liggen.
    Wel vind ik dat de manier van les geven op scholen ook meer op beelddenken zou moeten worden gericht. Of iig een keuze kunnen maken en dus meer aanbod gericht beelddenkende scholen of klassen samenstelling voor hoog gevoelige persoonlijkheden

  2. Hoogbegaafdheid en ADHD. Het is killing. Functioneren op een fractie van je kunnen, en niet zien dat er wat mis is: je functioneert toch? Geen goed referentiekader hebben. Ook zoiets als geen gevoel van toekomst hebben. Dat bedoel ik minder dramatisch dan dat het wellicht nu overkomt. Wat ik bedoel is dit: de toekomst is daar als deze zich aandient. Niet eerder. Je ziet het wel, maar kan er niets mee. Of in elk geval niet zoals anderen daarmee omgaan.
    Ik ben blij met m'n pillen. Ik ben blij dat ze bestaan. Na dertig jaar worstelen sta ik dank zei een uitstekende psychiater weer op mijn poten. Ook ik heb nooit geloofd in ADHD. Maar het is er. En het is erfelijk.

  3. Gelukkig komen er steeds meer nieuwe onderwijsvormen en is het soms even zoeken welke school bij een kind past. Niet ieder kind heeft dezelfde leerstijl. De een luistert graag, de ander leert juist goed uit een boek, een ander wil graag praktisch aan de slag en weer een ander leert juist door over de leerstof te praten met een ander kind. Een combinatie is ook mogelijk. Het beeld van de leraar die alle kennis vanuit zijn hoofd op de leerlingen overbrengt raakt achterhaald. Er zijn vandaag de dag mogelijkheden te over om kinderen uit te dagen om te leren. Voor de meeste kinderen die niet goed stil kunnen zitten en heel actief zijn is klassikaal onderwijs funest. Het zijn vaak deze kinderen die gebaat zijn bij veel praktische opdrachten binnen een gestructureerd kader. Veel beeldmateriaal, veel spelvormen, veel projecten, veel samenwerken, daar houden ze van maar dan wel zonder dat het een chaos wordt. Goed zoeken dus naar het juiste type onderwijs.

    • Helemaal mee eens. Het artikel voelt gedateerd en ongenuanceerd. Steeds meer scholen kijken naar de behoeftes van leerlingen, zijn ook verplicht om passend onderwijs te bieden. Ik werk op een vmbo, wij denken mee met de leerling en proberen de stof zo aan te bieden dat het beklijft. Adhd is lastiger voor het kind dan voor de leraar.

  4. ADHD bestaat wel en ik heb het. Mn kind heeft het het zit in de familie.
    Als er wordt gekeken naar hersenactieviteit is het verschil tussen een "normaal brein" en een ADHD brein te zien. Frontaal worden de signalen niet goed doorgestuurd naar de rest van het brein. Frontaal regeld je inhibitie. Als dit dus anders functioneerd dan ben je sneller afgeleid. ADHD is zo oud als de mensheid over heel de wereldbevolking wordt geschat zo'n 4%. Het zal vroeger heel lang geleden wel zn functie hebben gehad alleen past dat niet meer in de rat race van vandaag de dag. Zo denk ik er over.
    En er zal vast ook wel overgediagnosticeerd worden. Maar een diagnose is belangrijk. Het geeft handvatten om het beste uit jezelf te kunnen halen. Ook werkt medicatie heel erg goed.

  5. Dan Nienke,

    Een prima verhaal.
    Ik geef binnenkort een les over ADHD. In mijn enthousiasme zei ik gelijk ja. Maar er over nadenkend besef ik dat ik feitelijk geen methodiek volg… Mijn begeleiding is per persoon verschillend. Ik vind het veel interessanter om me te richten op de talenten en de creativiteit dan op de problemen. Jouw artikel sluit daar goed op aan. Dank je wel.

    Ton Beckers

  6. Ik heb niet het hele stuk gelezen. Vooral omdat ik vaak een eigen mening heb en geen geduld. Ik heb een dikke stempel ADHD. In mijn puberteit gekregen en vorig jaar weer. Ik ben nu moeder van 3 kinderen, gescheiden van een energie nemer en woon paar maandjes op mezelf nu. Ik bruis weer van de energie en die stop ik allemaal in mijn kindjes. Wat ik verder wil zeggen, dat ik eigenlijk aan de medicijnen zit voor adhd, maar die in het weekend niet neem. Heb sinds kort geleerd de energie bij mezelf te houden. Ik ben hooggevoelig en ook net ontdekt dat ik paragnostisch ben of weet ik hoe het heet. Ook heb ik helende handen en wil graag een voorbeeld zijn voor mensen. Ik ga mijn talenten niet verkopen, maar geven aan de mensen die het nodig hebben. Mensen met ADHD kunnen als ze leren in hun energie te blijven en leren met hun skills om te gaan, gewoon zijn wie ze zijn! Ze hebben idd een waardevol talent. Andere gewone mensen, kunnen dit niet plaatsen, omdat ze hier niets van begrijpen. Alles valt buiten de boekjes, alleen de adhders nemen de overhand. Ze nemen veel ruimte in tegenwoordig. Mijn zoontje van 5 zou hoogbegaafd kunnen zijn. Ik zeg altijd, vooral emotioneel hoog begaafd. Hij is super rustig en overdenkt alles. Ik leer hun nu al op een bepaalde manier om te gaan met emoties/dingen zien/dingen die er zijn en waarom je bepaalde dingen wel of niet doet. Omdat hij begrepen is door zijn ouder, komt dat stukje hyperactief er niet bij. Soms haalde ik hem van school…totaal in een driftbui! Zijn Juf was verdrietig en boos op hem. Dit is lastig aan de juf te vertalen, dus ik duwde zijn gevoel naar boven mbt schreeuwen/en handelen vanuit eigen emotie. vrij vertaald: chagrijnig, niet in de eigen energie blijven. Niet boos op hem, maar boos op haar eigen emotie. Als ik als moeder hier niet op in kon spelen en hem niet kan uitleggen dat dit niet voor hem bedoeld is en hij hier niets mee hoeft te doen, krijg je het stuiterbal effect. Je voelt je niet begrepen, je kunt geen kant op met je skills en je wordt super onzeker + faalangst. Hij reageert niet als anderen en dat maakt HEM onzeker, terwijl hij misschien goed/normaal reageert voor zijn TIJD. Geef adhders begrijp, veiligheid en luister vooral goed en je zult zien, dat deze KIDS/VOLWASSENEN zonder medicijnen makkelijk door het leven gaan. Boodschapper voor de transformatie is de moeilijkste fase ooit. Iets brengen wat niemand begrijpt, maakt het soms leef ondragelijk. Dus probeer je goede bril op te zetten en MAAK er idd talentjes van! Dikke x IK.(verkoop niks…begrijp alleen!)

  7. “daar zij meer te doen hebben – een zielsinstelling van veel willen oplossen” – betere formulering is dat zij een zielsinstelling hebben van dat ze een onafgerond deel hebben waar ze wat mee willen doen… niet oplossen perse, want het kan ook negatief zijn… ze willen iets doen met een onafgerond iets – kunnen 2 of 3 dingen zijn – en hebben dat meegenomen naar de huidige incarnatie…

    Dat differentieert tussen een ziel met een sterke wil die gewoon erg veel wil ontwikkelen en karma oplossen en een brede interesse heeft…

  8. ADHD is spiritueel gezien een ziel die niet alles heeft verwerkt / afgerond in een andere incarnatie en die dat onafgeronde meeneemt in de huidige incarnatie… daar zij meer te doen hebben – een zielsinstelling van veel willen oplossen – gemiddeld meer dan de gemiddelde ziel die geïncarneerd is, zijn ze wat actiever…
    Doordat het een onafgerond erbij is – naast wat er te doen is in de huidige incarnatie – is het logisch dat iemand met die incarnatie die ADHD wordt genoemd met nog heel wat ander dingen bezig is naast wat er alledaags gedaan dient te worden…

    Idd is het zo dat er een aantal mensen ontdekt worden en dan een symptomenlijst wordt gecreëerd en iedereen er maar onder geklakt wordt die erop lijkt zonder een spirituele waarneming die eraan ten grondslag ligt…

    Hier wellicht nog wat voor u, Nienke… paragnost Marieke de Vrij heeft een interessante kijk op ADHD en werkt ook samen met de reguliere hulpverlening…
    http://www.devrijemare.nl/themas/mens-zijn/orthopedagogiek/adhd-spiritueel-bekeken-en-regulier-vertaald-interview-met-marleen-oosterhof.html

    En dit:
    http://www.devrijemare.nl/userdata/download/76_080223_themadag_adhd.pdf

    Hier algemeen:
    http://www.devrijemare.nl/themas/mens-zijn/orthopedagogiek/

  9. Het bovenstaande geldt zeker niet voor mijn ex-begeleidster die ook ADHD heeft. De manier waarop zij met mens en dier omgaat is respectloos. Zolang mens en dier haar geld opleveren mogen ze blijven, zo niet dan worden ze afgedankt. Ondanks de negatieve ervaringen die ik tijdens haar begeleiding heb opgedaan, zie ik ook de positieve kanten hiervan. Ik heb er namelijk een hele duidelijke visie aan over gehouden. En mijn visie over hoe ik met mens en dier wil omgaan, komt overeen met de zooantropologie (waarin de relatie tussen dier en mens centraal staat). Kortom: het is me gelukt mijn negatieve ervaringen met mijn ex-begeleidster om te zetten in positieve energie.

    • @Elke Bienert,

      overleven wint soms van het leven. Het is maar net hoe sterkt het hart is om dit altijd “goed” te doen. Niemand is perfect en er moeten vele wegen bewandeld worden, om ook deze mensen tot inzicht te krijgen en anders…tot in een volgend leven! ps. Meningen uitspreken naar de ander in persoon doet soms ook redden/inzien! Laat het je niet teveel energie kosten, maar soms mogen mensen best eens nadenken. x IK

  10. Mooie heldere uiteenzetting! Ik denk ook dat we teveel op zoek zijn naar Guus Gemiddeld. Al vroeg op school leer je in beperkingen denken ipv mogelijkheden. Er zijn helaas weinig plekken waar de school je als beelddenker je talent laat ontdekken. Sommige leerkrachten (h)erkennen het wel en dan voel je je als kind gezien en gehoord.Dan blijkt de ADHD ook ineens veel hanteerbaarder………..
    Ik denk dat deze kinderen en volwassenen anders bedraad zijn: waarom onderzoekt er niemand of dat evolutie is? Dan zou de wereld er voor veel mensen een stuk zonniger uitzien :-)Tenslotte gaat het om wie je bent en niet alleen om wat je kent……….

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
vul je naam in