Een andere kijk op depressie
photo: George Hodan
nieuwetijdskindmagazine
nieuwetijdskindmagazine
nieuwetijdskindmagazine

Zo rond mijn vierentwintigste kreeg ik voor het eerst te maken met een depressie. Van de één op de andere dag viel ik in een diep zwart gat.

Natuurlijk waren er al signalen vooraf. Doordat ik deze niet herkende en negeerde, had ik geen idee dat ik afstevende op de meest zwarte periode uit mijn leven.

ANTI DEPRESSIVA

Destijds werd ik na een vluchtig bezoekje aan de huisarts met inslapers, doorslapers en anti – depressiva naar huis gestuurd. Een paar gesprekken met de psycholoog en ik kon weer verder.

Pas jaren later, toen opnieuw een volgende depressie zich aandiende, leerde ik te luisteren naar wat het mij wilde zeggen.

OVERLEVEN

Wanneer je in die grauwe deken van een depressie gehuld bent, niets meer binnenkomt en het verlangen naar de dood groot is, kun je niet nadenken. Je hebt geen besef van wat er gaande is, waar het vandaan komt en wat het je wil zeggen.

Je bent alleen maar aan het overleven.

Tot het moment dat je besluit dat er twee keuzes zijn; een stap in het leven zetten of eruit. Ik koos destijds voor het eerste.

HULP VRAGEN

Dat begon voor mij met het durven om hulp te vragen. En daarmee claimde ik mijn kracht. Want het vraagt veel moed om te durven aangeven dat het niet goed met je gaat. Dat je hulp nodig hebt omdat je er niet alleen uit komt.

De vaak ongevraagd goedbedoelde adviezen van de omgeving zoals “ach, je moet er gewoon even tussenuit” en “het gaat heus over”, maken dat je je eerder terugtrekt dan uitreikt. Maar juist dat uitreiken is zo belangrijk.

En geloof me, ik ging hiermee een enorme drempel over. Eindelijk laten zien dat het helemaal niet goed met me ging.

THERAPIE

Mijn zoektocht naar de meest geschikte methode, hulp, therapie verliep vlot. Al gauw werd voor mij duidelijk dat ik niet terug wilde naar de spreekkamer van de psycholoog. Inmiddels had ik een opname achter de rug en daar werd geen enkele aandacht besteed aan de onderliggende oorzaak.

Ik werd vooral opgelapt om zo spoedig weer naar huis terug te kunnen keren.

STIGMA

Dat depressie nog altijd als een hersenziekte wordt gezien, is daarbij niet helpende. Ook niet het idee dat het zou gaan om een ontbrekend stofje in de hersenen of een erfelijke belasting.

Voel eens hoe enorm stigmatiserend dit werkt en geen enkel perspectief biedt.

Dat je er dus maar mee moet leren leven en je een afhankelijkheid van medicatie biedt die je leven lang in de greep kan houden.  Zo heeft het mij ruim twee jaar gekost om af te kicken van anti- depressiva.

Want verslaafd was ik; vooral aan het idee dat ik niet zonder een pil de deur uit kon.

De bijwerkingen en afkickverschijnselen waren bijna onverdraaglijk. Uiteindelijk is het me gelukt, het was echter geen gemakkelijke weg.

DE CIJFERS

De cijfers liegen er niet om: maar liefst 1 miljoen Nederlanders gebruiken anti- depressiva. Psychofarmaca worden op grote schaal voorgeschreven, niet alleen door psychiaters maar ook door huisartsen.

Volgens arts epidemioloog Dick Bijl van het Geneesmiddelenbulletin heeft maar 2% daadwerkelijk baat bij deze middelen.

Nu vaststaat dat psychofarmaca niet werken, wel veel bijwerkingen hebben en verslavend zijn, zou je verwachten dat ze niet meer worden voorgeschreven. Maar dat is niet het geval.

Hoog tijd dus voor een andere kijk op depressie.

VERDRONGEN PIJN

Volgens Drs. Ingeborg Bosch, psychologe en grondlegster van PRI, Past Reality Integration, is het zaak te kijken naar wat er schuilgaat onder die afschuwelijke depressieve gevoelens.

De donkere zware deken welke ik beschreef, werkt volgens Bosch als een afdekkende mantel. Deze mantel zorgt ervoor dat je dat je beschermd wordt dat oude verdrongen pijn vanuit onze kindertijd gevoeld wordt.

Bosch zegt  dat zowel alledaagse als traumatische ervaringen die voor het kleine kind heel verpletterend voelen, te groot waren om te kunnen verwerken. Daarom verdringen we (onbewust) deze pijnlijke ervaringen, zodat ze uit ons bewustzijn verdwijnen.

ILLUSIE

Met als gevolg dat we geloven dat ons probleem in het hier en nu ligt. Depressie is als een afweer; het beschermt ons tegen het voelen van de oude pijn. Geeft ons een gevoel van waardeloosheid, hulpeloosheid en reddeloosheid.

Zoals het voor ons was als het kind dat we waren.

Omdat we het toen niet konden voelen, want dat hadden we niet overleefd, werden we beschermd door een afweer. Je zegt bijvoorbeeld tegen jezelf te dat je niet deugt, dat je het leven niet aan kan, dat je te dom, dik, lelijk bent, dat niemand van jou houdt.

Deze nare gevoelens en gedachtes laten je allemaal geloven dat het aan jou ligt, dat er met jou iets mis is. Hiermee kun je de daadwerkelijke pijn, namelijk dat je als kind niet kreeg wat je nodig had, onbewust houden.

En wekt tevens de illusie dat wanneer het aan jou ligt, jij er nog iets aan kunt doen. Dat je nog kunt krijgen wat je nodig hebt.

 THERAPIE

De meeste therapieën zijn gericht op coping strategieën. Je leert om te gaan met je gevoelens van depressiviteit en de angst en paniekaanvallen die hiermee vaak gepaard gaan.

Maar de onderliggende oorzaak wordt niet aangeraakt. Dus dien je altijd dezelfde ‘trucjes’ toe te passen om het leven leefbaar te houden.

Dan heb je nog de gesprekstherapieën; eindeloos praten over je gevoelens en wat het met je doet. Hoe het voor jou als kind was en hoe je je nu in het leven staande kunt houden.

Ik heb mensen in mijn praktijk horen zeggen dat ze wel bij vijf verschillende therapeuten op de bank hebben gezeten en na al die jaren nog steeds worstelen met depressies en angst.

TOEGANG TOT OUDE PIJN

Middels PRI leer je hoe je toegang kunt krijgen tot deze oude verdrongen pijn en oude realiteit, zodat deze niet langer verdrongen hoeft te worden. En daarmee de functie achter de depressieve gevoelens verdwijnt: die zijn dan niet meer nodig.

 DE WEG UIT DEPRESSIEEen andere kijk op depressie

Een ongeloofwaardige uitkomst? Ja, wellicht voor velen. Omdat de verwoestende kracht van een depressie zo groot kan zijn en wanneer je in deze kracht gelooft, ervaar je ook dat je er ‘niet uit kunt komen’.

Ik spreek uit eigen ervaring dat de weg uit een depressie zich toont wanneer je de uitnodiging aanneemt  om naar binnen te keren.

PRI is meer een bewustzijnsleer dan een therapie, zegt Ingeborg Bosch.Het uitgangspunt is dat het bewustzijn ons gevangen houdt in illusies. Die beïnvloeden ons enorm zonder dat we het doorhebben.

ZELF OBSERVATIE

Door nauwkeurige zelfobservatie ga je zien wanneer je het heden niet waarneemt zoals het is. Je wordt bewust van je eigen interpretatie en ziet hoe jouw perceptie jouw werkelijkheid vormt. Je bent er bijvoorbeeld volledig van overtuigd dat je je boos en/of depressief voelt omdat er nu iets gebeurd in jouw leven dat dit gevoel veroorzaakt.

Bijvoorbeeld jouw partner die nooit naar je luistert of je moeder met haar scherpe uitspraken. Omdat het nu zo voor jou voelt, ben je geneigd het te geloven.

Maar het is niet waar. Het is een illusie.

AFWEER REACTIE

Deze gevoelens worden niet door het heden veroorzaakt. Het zijn afweerreacties tegen gebeurtenissen die in het verleden hebben plaatsgevonden.

Doordat je ervan overtuigd bent dat het nu gebeurt, het probleem in het heden bevindt, zoek je ook naar de oplossing in het heden. Wanneer je die niet vindt, omdat het niet nu gebeurt, blijf je zoeken en raak je bijvoorbeeld in een depressie.

 PERSPECTIEF

Wanneer je dit bewust wordt, ontstaat er een heel ander perspectief. Je wordt bewust van je oude realiteit en van wat er in het heden waar en niet waar is. Dit maakt de weg vrij om vanuit overgave te leven. Jij bevrijd jezelf. Van destructieve patronen, gedrag en overtuigingen. En daarmee ook de ander.

VRIJ

Verdriet, pijnlijke gebeurtenissen en je gewoon eens een dag rot voelen horen bij het leven. Deze maatschappij is er zo op gericht dat we ons altijd blij, vrolijk en in balans dienen te voelen. De maakbare wereld. Dat is niet de werkelijke wereld waarin we leven.

Maar we kunnen ons wel vrij voelen van afweren, we hebben ze niet meer nodig om het leven aan te kunnen.

15 REACTIES

  1. Mijn verhaal is ongeveer hetzelfde: ik was 18 toen ik voor het eerst met depressie te maken kreeg.
    En op mijn 22e kwam het in alle hevigheid terug. Opname heb ik niet gehad, ik werd god zij dank daarvoor behoed door toendertijd mijn partner.
    Maar…..jaren heb ik geworsteld totdat ik bij een natuurkundig therapeut terecht kwam. Ik was inmiddels 35. Twee scheidingen verder en 3 kinderen.
    Hij heeft me geleerd in te zien wat een depressie is en hoe ermee om te gaan vanuit je eigen wil en gedachtengang. Mijn leven is op de rit gezet.
    Dit is een trage en slopende periode geweest.
    Ook heb ik ervaring met PRI.
    Nu pas ik het zelf toe in mijn praktijk bij mensen die dit nodig hebben.
    Er blijft altijd nog iets op de achtergrond hangen van die depressieve gevoelens, ik herken het direkt en kan het omdraaien. Het hoort bij het leven, maar het neemt mijn leven niet meer over.

  2. Helder artikel, dankje daarvoor.
    Verdrongen pijn welke je meedraagt vanuit je kindertijd wellicht; maar misschien zelfs ook wel vanuit eerder, een vorig leven? Het kan heel diep zitten.

  3. deze therapie 1,5 jaar gevolgd bij een pri therapeute
    een loodzware gang maar het heeft geholpen.
    veel oude pijn, trauma's en ellende zijn opgeruimd..
    zeker een aanrader

    • Hallo Chris, ja, het is een intensief proces en wat moedig dat jij dat aangegaan bent. PRI is eigenlijk meer een methode, geen therapie; het is vooral een bewustzijnsleer. Waarmee we niet de trauma's opruimen maar leren de oude pijn te integreren en de plek te geven waar deze thuis hoort; het verleden, oude realiteit. Want we hoeven er niet vanaf, het maakt immers deel uit van ons leven. We hoeven er alleen niet meer onder te lijden. Ik wens jou alle goeds op jouw pad!

  4. Wat mooi omschreven en moedig dat je dit deelt.
    Ik behandel al jaren mensen en ook met een depressie en dat is alleen zinvol als je weet welk trauma als oorzaak er aan ten grondslag ligt….met een helend resultaat.
    Inzicht in de oorzaak en de daaruit voortgekomende overlevingsstrategien is de sleutel tot autonomie en de toegang tot je zelfhelende kracht…..en die is veel groter dan je beseft.
    Jammer dat in het reguliere het kwartje nog niet is gevallen…..waardoor er nog zove er l mensen tussen de wal en het schip in vallen.
    Vaak krijg ik de mensen pas voor mijn neus als ze al een regulier traject achter zich hebben.
    Zou graag bruggen bouwen met het reguliere. …wie weet.

    • Dank je Angelique, als Holistisch therapeut deel ik jouw visie. Mooi wat je zegt over de "zelfhelende kracht". Dat besef ontbreekt wanneer er sprake is van een depressie en het opnieuw in contact kunnen komen daarmee is het startpunt naar herstel.
      En laten we vooral blijven zien dat er al ontwikkelingen gaande zijn, echter dat vraagt tijd. Mindfullness heeft ook ruim dertig jaar gevraagd wilde het erkend en vergoed worden door de reguliere zorg.

  5. Dank je wel voor het stuk. Ik herken alles m.u.v. medicatie en opname. Ik ben al zeven jaar depressief. Gebruik geen medicatie, wel al heel veel deskundige hulp gehad. Zowel psycholoog als alternatieve hulp. En op dit moment voel ik me weer uitgeput en op zo'n punt van wat nu? Maar ook daar ben ik momenteel te moe voor. Ik heb inmiddels duizenden euro's uitgegeven aan hulpverlening en het resultaat: ik ben er nog steeds maar wel in standje overleven zoals zeven jaar geleden.

    • Hallo Debby, wat ontzettend naar om te lezen dat je zolang gebukt gaat onder depressie. Dit is waar ik over schrijf in het artikel; wat ene lijden om al zeven jaar je depressief te voelen! Lees; voelen want je VOELT je depressief, je BENT het niet. Uiteraard is dat enorm vermoeiend en uitputtend. Dat begrijp ik helemaal. Voor mij was de chronische vermoeidheid echt ene uiting van afweer. Het heeft jaren gekost wilde en kon ik dat inzien. Toen ik dat confronterende stuk aan ging, herstelde ik van CVS en Fibromyalgie. Het leven is geen overleven, zo is het niet bedoeld, Jij mag gaan leven lieve Debby en ik wens je alle goeds toe op jouw pad!

  6. Mooi en herkenbaar artikel! Ik slikte jaren antidepressiva, maar het vlakte mij alleen mazr af. Nu doe ik het al enkele jaren zonder en heb nog regelmatig last van depressieve periodes. Ik ben er ook van overtuigd dat de oorzaak van depressie in de kindertijd ligt. Mijn alternatief behandelende dokter raadde mij aan om het boek van Ingeborg Bosch te lezen. In België is het echter moeilijk om een PRI therapeute te vinden. Ik heb nog een weg te gaan, maar ik hoop en geloof dat herstel mogelijk is en liefst zonder de hulp van medicatie.

    • Hallo Hanne, wat naar om te lezen dat je nog altijd last hebt van depressiviteit. De boeken van Ingeborg Bosch zijn gericht op zelfhulp en om de onafhankelijkheid te stimuleren. Het boek "Illusies" bijvoorbeeld is echt een doe-boek, kun je zelf heel veel mee en direct mee aan de slag. En wellicht dat er ook PRI therapeuten zijn in Nederland die via skype werken. Ik wens je een verder herstel toe!

      • Bedankt! Jouw reactie op Debby is ook herkenbaar. Ik ben chronisch moe, al kreeg ik de diagnose CVS nog niet. Al 5 jaar niet in staat om te werken. Bedankt voor de boekentip! Ik probeer een PRI therapeute die via skype werkt te vinden. Jouw verhaal is hoopgevend.

        • Dit ontroert en raakt mij diep…. En hierom inspireert het mij te blijven delen en te schrijven. Hou moed, er is echt licht aan het eind van de tunnel. Ik wens jou een heel voorspoedig PRI traject!

        • Hallo Hanne, ik lees he artikel en jouw vraag maar PRI therapie. Heb je al een therapeut gevonden inmiddels? Ik weet iemand voor je in België, ook mogelijk via Skype. Je kunt me mailen praktijkooiteenu@gmail.com
          Vriendelijke groeten Marieke vd Kooij (PRI therapeute io)

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat een reactie asch
vul je naam in