Eenzaamheid en sociale isolatie
Leestijd: 4 minuten

Eenzaamheid kan wetenschappelijk worden gelinkt aan een significant verhoogd risico op vroegtijdige sterfte. Dit wijst een onderzoek van Brigham Young University uit. Auteur Julianne Holt-Lunstad merkt op dat “substantieel bewijs nu uitwijst dat individuelen met gebrek aan sociale banden risico lopen op vroegtijdige sterfte.

Holt-Lunstad gelooft dat de risico’s die ontstaan door eenzaamheid groter zijn dan de vastgestelde gevaren van obesitas:

Een aantal decennia geleden merkten wetenschappers wijdverbreide veranderingen op in dieet en gedrag. Hierop uitten ze waarschuwingen voor obesitas en de daaraan verwante gezondheidsproblemen. De huidige obesitas-epidemie is voorspeld. Obesitas krijgt nu continu aandacht in de media en in het beleid van de volksgezondheid. De huidige stand van onderzoek naar de risico’s van eenzaamheid en sociale isolatie is vergelijkbaar met die van onderzoek naar obesitas 30 jaar geleden… Het huidige bewijs wijst uit dat het verhoogde risico op sterfte door een gebrek aan sociale relaties groter is dan het risico bij obesitas.

Daarnaast waarschuwt ze dat “onderzoekers hebben voorspeld dat eenzaamheid een epidemie zal zijn tegen 2030 als we niet nu actie ondernemen”.

Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram

Eenzaamheid en sociale isolatie

Waarom raken we zo geïsoleerd van elkaar?

Op de lange termijn bezien, kunnen we stellen dat de Westerse beschaving in zijn geheel een geleidelijke ontbinding van onze fysieke en sociale banden stimuleert. Door de nadruk op individuele doelen en een haast fanatiek belang van persoonlijk succes, zijn de traditionele instituten van familie en gemeenschap, en hun vermogen om hun leden te voorzien van saamhorigheid en een gedeeld doel, volledig in stukken geslagen.

De familie is niet langer een groot systeem waarin verschillende generaties elkaar steunen, maar een klein en direct gezin, soms met alleenstaande ouders voor wie het erg moeilijk is om een stabiele thuisomgeving voor hun kinderen te creëren. Daar komt dan nog het feit bij dat steeds meer mensen niet eens een gezin stichten. Het resultaat: nog nooit eerder in de geschiedenis leefden zoveel mensen alleen als nu in onze samenleving. Daaronder ook de ouderen, die nog nooit zo slecht ‘pasten’ in het leven van de gezinnen van hun kinderen.

De ondergang van de ‘gemeenschap’ is misschien wel net zo belangrijk als de ontbinding van de familie. In Westerse gemeenschappen werken mensen als een collectie van individuele eenheden die reageren met specifieke functies, in plaats van als een samenhangend geheel met een belangrijke gedeelde identiteit. Natuurlijk worden ook vandaag nog talloze pogingen gedaan om ‘gemeenschappen’ op te bouwen of om er lid van te worden. Maar geheel volgens het Meetup-model worden die gesticht met het doel mensen te verzamelen met vergelijkbare interesses en doelen, in plaats van een gedeelde acceptatie van alle mensen binnen een bepaald geografisch gebied.

De opkomst van Sociale Media

Ik ben van mening dat de opkomst van sociale media voor een deel voortkomt uit ons gevoel van vervreemding dat we al zo lang voelen binnen onze moderne samenleving. Ik denk niet dat sociale media de oorzaak is van onze eenzaamheid, zoals sommigen beweren, maar juist een symptoom van dit sociale probleem dat al veel langer bestaat. Ons verbinden via chats en websites is iets waar we een gewoonte van hebben gemaakt, omdat het zo makkelijk te bereiken is. Maar zoals iedere oplossing op de korte termijn doet het niet genoeg voor onze dieper gelegen behoeftes. Niet voor ons als individu, en ook niet op het niveau van de samenleving.

Als we inzien dat onze samenleving al honderden jaren langzaam aan het ontbinden is, dat is het aan ons als een samenleving (als we ons überhaupt nog kunnen identificeren met onze ‘samenleving’) om maatregelen te nemen en deze situatie tegen te gaan. Al zijn we er nog niet over uit wat die maatregelen moeten zijn, als we kijken naar de huidige trend.

Over eenzaamheid

Eenzaamheid obesitasEén aanpak is om eerst toe te geven dat de individuele nadruk van de Westerse samenleving niet per se iets slechts is. Sterker nog, ik geloof dat de ontwikkeling van persoonlijke integriteit, creativiteit en autonomie een cruciale stap is in de evolutie van het menselijk bewustzijn. Leren hoe je alleen met jezelf kunt zijn maakt deel uit van dat proces. In zijn werk Pensées stelde de Franse filosoof Blaise Pascal dat “De problemen van de hele mensheid voortkomen uit ons onvermogen om rustig alleen in een kamer te zitten”.

Zoals al is bewezen door goeroes en mystici uit het Oosten is het heel wel mogelijk om tevreden te zijn in isolatie. Van grote dienst daarbij is meditatie en andere dergelijke methodes, die ons een direct inzicht geven in onze energetische verbondenheid. Niet alleen met andere mensen, maar met alle dingen. In deze hogere staat van bewustzijn ervaar je geen schadelijke emotionele gevolgen van eenzaamheid en sociale isolatie.

Onze volgende stap

Maar het leven van de yogi lijkt voor maar weinigen geschikt. De rest van ons is blijkbaar op deze planeet gekomen om te socialiseren, te delen, en om lief te hebben. En we zijn niet geïncarneerd op deze dichte fysieke wereld om beter te worden in het onderhouden van virtuele relaties. Op dit punt zijn we misschien meer gewend geraakt aan sociale isolatie dan goed voor ons is.

Holt-Lunstad vertelt dat “hoewel alleen leven een aantal gemakken en voordelen voor een individu oplevert, toont deze meta-analyse aan dat fysieke gezondheid daar niet onder valt.” Ze citeert ook een ander onderzoek dat “hogere overlevingskansen aantoont voor mensen met meer sociale banden.” En dan is er nog het baanbrekende 75-jarige onderzoek van Harvard, waarin het “universeel duidelijk was dat mannen in het onderzoek niet gelukkig waren zonder liefde en steunende relaties.” De boodschap wordt duidelijk: we moeten nader tot elkaar komen.

Dit zou wel eens een groter keerpunt kunnen zijn in onze ontwikkeling dan de meesten van ons denken. Het lijkt erop dat we het uiterste hebben bereikt in de verkenning van het individualisme, en dat we klaar zijn om een grotere balans te vinden met een collectieve identiteit. Dat wordt geen terugkeer naar de traditionele stand van zaken, maar een synthese van onze groei als individuen met de gedeelde ervaringen waar we nu zo naar snakken. Deze synthese is het volgende stadium in onze evolutie.

Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in