Hoogsensitief kind
nieuwetijdskindmagazine
nieuwetijdskindmagazine
nieuwetijdskindmagazine

Wat is een hoogsensitief kind?

Een hoogsensitief kind neemt meer en intenser waar dan andere kinderen. Een hoogsensitief kind kan omschreven worden als een kind die binnenkomende prikkels “ minder filtert “ dan anderen.

Ze beschikken over een gave die men “hooggevoeligheid” noemt. Hooggevoeligheid is geen ziekte en zeker geen leerstoornis. Het is een karaktereigenschap. Een hoogsensitief kind moet er dus niet van genezen worden, maar het moet er wel mee leren omgaan en dit liefst vanaf jonge leeftijd.

20 Tips voor leerkrachten en ouders van een hoogsensitief kind

1.      Ga er in de eerste plaats van uit dat elke klas een grote verscheidenheid kent aan genetisch bepaalde temperamenten en dat ongeveer 15 à 20 % van de leerlingen hoog sensitief is. Hoogsensitieve kinderen zijn over het algemeen zeer reflectief, intuïtief en creatief, maar ook gewetensvol en gevoelig voor onrecht en pijn van anderen. Deze eigenschap leidt ertoe dat ze makkelijker overweldigd worden zowel fysiek als emotioneel. Laat je niet misleiden door hun terughoudendheid, ze doen er soms gewoon wat langer over om mee te doen.

2.      Blijf op de hoogte van de onderzoeksresultaten op het gebied van temperament en het effect op de verschillende leerstijlen. Help ouders en andere leerkrachten in te zien dat het genetisch bepaalde gedrag niet veranderd kan worden en zeker niet abnormaal is. Door sturing en duidelijke grenzen leert het kind omgaan met zijn karaktereigenschap.

3.      Werk nauw samen met ouders, ze hebben vaak bruikbare inzichten en strategieën ontworpen door ervaring met hun eigen hoogsensitief kind. Maar ze hebben ook jouw bevestiging nodig. Het kan zijn dat ze thuis een slim, competent , open kind hebben en dat de situatie op school een heel ander kind laat zien. Praat erover en wissel ervaringen uit.

4.      Als je in de problemen komt met een hoogsensitief kind, consulteer dan vroegere leerkrachten om na te gaan hoe zij tot een goede aanpak gekomen zijn.Elk kind is anders, en elke situatie is anders. Praten kost niets , maar kan een heleboel informatie verschaffen.

5.      Wees creatief met een hoogsensitief kind, want zij zijn het ook. Je kan ze bijvoorbeeld vrije opstellen laten schrijven, of ingewikkelde problemen laten oplossen, kies lectuur met een emotioneel kantje. Ze voelen zich ook verbonden met de natuur, een project met planten of dieren in de klas kan hen doen open bloeien.

hoogsensitief kind en dier

6.      Probeer in de gaten te houden waardoor het hoogsensitief kind precies overprikkeld raakt en probeer een creatieve manier te vinden om de situatie volgende keer anders aan te pakken. Een hoogsensitief kind heeft er nood aan om zich af en toe eens te kunnen terug trekken. Dat kan door kleine dingen. Bijvoorbeeld. Na een lange rekentoets kan het kind overprikkeld zijn. Het is dan druk in zijn/haar hoofd. Laat het even iets totaal anders doen, om even weg te zijn van dat plaatsje in de klas. Laat ze bijvoorbeeld het bord eens proper maken of de visjes eten geven in de klas, of de bloemen water geven.

7.      Zoek een evenwicht tussen pushen en beschermen. Dit is een hele klus voor jou als leerkracht. Een hoogsensitief kind heeft vaak uitdagingen nodig, maar als de uitdaging te moeilijk is, kan dit nadelig worden voor hun zelfvertrouwen. Zorg ervoor dat alles in stappen gebeurt en dat ze na elke stap zo veel succes en waardering oogsten dat ze enthousiast zijn om de volgende stap te zetten.

8.      Verzin manieren om onnodige prikkeling in de klas te voorkomen. Bij jonge kinderen kan je bijvoorbeeld overschakelen naar rustige activiteiten. Oudere kinderen kan je beetje bij beetje meer verantwoordelijkheid geven om zelf om te gaan met overprikkeling. Je kan bijvoorbeeld stellen,dat wanneer ze voelen dat ze hun reactie niet meer onder controle kunnen houden ze zelf even de klas mogen verlaten om te kalmeren, of om zich even terug te trekken met een boekje.

9.      Geef een hoogsensitief kind de ruimte om in zijn/haar eigen tempo te integreren. Natuurlijk is het leuk als alle kleuters meedoen, maar wanneer je geen druk zet op het kind zal je meer voordeel halen uit de situatie. Sommige
Hoogsensitieve kinderen doen er wel een jaar over eer ze zich een beetje thuis voelen in hun klasje. Schenk er ook niet te veel aandacht aan wanneer het kind niet mee wil doen, dat vertraagt enkel het proces.

10. Als je de participatie wilt bevorderen, moet je het niveau van prikkeling laag houden en zorgen dat een hoogsensitief kind zich kan ontspannen. Wanneer een stil hoogsensitief kind iets voorleest voor de klas, of je iets vertelt, vang dan de stiltes op en benadruk ze niet. Ga verder op wat het kind wel zegt. Eens het zich vertrouwt voelt,zal het stille kind veranderen in een spraakzame en creatieve leerling.

11. Wees je ervan bewust dat jouw aandacht, ook al is die als ondersteuning bedoeld, de overprikkeling alleen nog maar groter maakt. Kijk een hoogsensitief kind kind niet onmiddellijk aan als je over hem/haar praat. Als het kind een spreekbeurt houdt, val het dan niet in de rede met vragen. Wacht tot het einde en vertel iets over je eigen ervaringen, het kind zal spontaan reageren. Reageert het toch niet, ga er dan overheen en schenk er geen aandacht aan .

12. Deel een taak op in kleine stapjes. Dit kan op alle vlakken gebeuren. Wanneer de avondbel gaat, zeg dan rustig wat er moet gebeuren. We maken eerst onze boekentas klaar. Is dat gebeurd, dan gaan we naar buiten, dan de jas aan enz. Ook grote toetsen kan je opdelen. We maken eerst rustig de eerste oefening. Als ze klaar zijn kan je een kijkje nemen en hen meedelen dat ze de volgende stap mogen zetten. Een blad vol rekenoefeningen kan als iets chaotisch overkomen alleen door het uitzicht. Deel het op en de leerling zal meer dan waarschijnlijk tot het resultaat komen dat bij zijn capaciteiten hoort.

13. Stem je beoordeling af op de verschillende temperamenten. Voortgaand op de vorige tip ( n°12) , zet geen druk op de leerling. Zeg niet: “ dit moet goed zijn, want ik weet dat je het kan.” Zet ook geen tijdsdruk op een hoogsensitief kind.

14. Informeer een hoogsensitief kind ruim op voorhand indien er veranderingen gaan gebeuren in de klas, of wanneer er een uitstap gepland is. Leg hen ook het verloop van een uitstap uit, dat bespaart hen een hoop angsten en slapeloze nachten.

15. Leer herkennen welk ongewenst gedrag wordt veroorzaakt door tijdelijke of chronische prikkeling. De beschreven reacties van p. 7 zullen voor elk kind en voor elke situatie anders zijn. Toch zit er voor elk hoog sensitief kind een patroon in. Toon er begrip voor dat het kind overprikkeld is door iets , maar maak duidelijk dat ongewenst gedrag niet getolereerd wordt. Zoek een alternatief om de prikkeling weg te nemen of beter nog laat het HSK zelf aangeven wat in die situatie de beste oplossing zou kunnen zijn voor iedereen op dat moment.hoogsensitief kind

16. Gebruik bij een hoogsensitief kind geen strenge straffen. Over het algemeen houden ze zich strak aan de regels en volstaat een aanmaning. Voor sommigen is de wetenschap dat ze een fout hebben gemaakt al genoeg om in tranen uit te barsten. Als ze daar bovenop nog eens gestraft worden, berispt of voor schut gezet, dan zullen ze de stress onthouden en die relateren aan jou en niet aan de inhoud van je boodschap.

17. Bekijk je klaslokaal vanuit het perspectief van een hoogsensitief kind. Is je klas rommelig, lawaaiig, warm, koud, stoffig, … ? Dit zijn allemaal details voor de meeste kinderen , maar voor een hoogsensitief kind te veel prikkels.

18. Help Hoogsensitieve kinderen bij sociale problemen. Geef ze eerst tijd en ruimte om het zelf aan te pakken, maar wanneer dit niet lukt, praat erover met het kind en eventueel de ouders. Ze maken soms langzamer vrienden dan andere kinderen. Help hen een handje, probeer ze aan  elkaar voor te stellen aan de hand van gezamenlijke interesses. Hun gedrag kan voor onbegrip zorgen bij medeleerlingen en dat kan op zijn beurt dan weer leiden naar uitsluiting en zelfs pesten. Herinner zowel de HSK als de andere leerlingen eraan dat iedereen anders is en dat iedereen respect verdient voor wie hij is.

19. Help een hoogsensitief kind om hechte vriendschappen te sluiten. Ze hebben vaak genoeg aan één vriendje of vriendinnetje, maar die is dan wel essentieel.

20. Oudere hoogsensitieve kinderen hebben er veel baat bij een volwassen mentor en erkenning voor hun soms ongebruikelijke kwaliteiten. Soms zijn ze op één of twee terreinen al snel toe aan een volwassen benadering. Langs de andere kant kunnen ze vaak zo diep gekwetst zijn, dat ze er onder lijden en geen uitklep meer vinden bij hun leeftijdsgenoten. Spoor hen aan om een expressiemiddel te vinden dat bij hen past.(dans, toneel, schrijven,spreken,…)

 

Lees meer artikelen over Hooggevoeligheid / Hsp

vitaal water
vitaal water
vitaal water

4 REACTIES

  1. Ik zou deze tips graag in het Engels willen ontvangen … wij wonen in Canada en ik zou dit graag aan de lerares van mijn hooggevoelige kind voorleggen.

  2. Ik vind de ´term´ hoogsensitief teveel een verklaring voor een klacht of (hulp)vraag. Ik hoor vaak van ouders: ´mijn kind kan slecht tegen prikkels/drukte en dat komt doordat hij/zij hoogsensitief is.

    De oplossing ligt naar mijn mening niet in de verklaring maar in de vraag: wat kun je doen als je slecht tegen prikkels kan?

    Verklaringen voor een klacht of hulp(vraag) bieden te weinig antwoord(en) en richting. En zijn daarom ook minder relevant. Meer denken in oplossingen en minder denken in verklaringen sluit aan bij mijn eigen zienswijze.

  3. Ik ben een student pedagogiek/sph en loop stage op een buitenschoolse opvang in de natuur. In de groep is een meisje van 6 waarvan de ouders hebben aangegeven dat zij hoog gevoelig is. Ik heb nu het een en ander hierover gelezen. Ik voel ook wel aan wat de ouders er mee bedoelen. Ze straalt een bepaalde sensitiviteit en wijsheid uit. Maar waar ik een beetje mee zit is dat zij altijd zo terug getrokken bij de groep zit (opzich geen probleem) en altijd vrij tevreden lijkt. Ze uit weinig emoties, glimlacht bescheiden, wordt nooit boos of verdrietig. Althans, niet zichtbaar naar buiten toe. Ik heb soms het gevoel dat zij erg onzichtbaar is en over het hoofd wordt gezien. Ik wil er graag achter komen of zij hier last van heeft en of ik ( en/of andere leiding) iets kan doen om haar te ondersteunen en haar behoeften te leren herkennen. Haar ouders staan er voor open dat ik dit vraagstuk als opdracht voor mijn studie gebruik en ik heb binnenkort een gesprek met hen. Maar ik ben nieuwsgierig wat jullie ideeen en inzichten hierover zijn?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat een reactie asch
vul je naam in