innerlijke criticus
Leestijd: 4 minuten

Mijn eigen innerlijke criticus

Het is 2006 en ik ben op een yoga-vakantie. De organisator vertelt dat we met de volgende oefening onze gedachtestroom induiken. De volgende 30 minuten schrijven we elke gedachte op die in ons opkomt. Voor mij begon het zo: “Hmm, wat zouden we zo gaan eten?”, “Mijn been valt in slaap”, “Moeten we echt altijd op yoga matjes zitten?”, “Hoeveel dingen zou ik moeten opschrijven?”, “Ik vraag me af of ze straks langskomt om dit allemaal te lezen”, “Oh ja, ik moet nog een afspraak maken bij de tandarts”, “Zou Jessica dit ook zo saai vinden?”, “Misschien ga ik straks wel…”.

En toen, uit het niets, werd ik overspoeld met kritische gedachtes: “Dit gaat je niet lukken”, “Denk je echt dat zo’n yoga-retraite je ergens mee gaat helpen?”, “Je bent alleen, omdat het niet makkelijk is om van jou te houden”, “Je zult nooit…”

Daar was ze: mijn innerlijke criticus, vastgelegd in zwarte inkt. En ze verwoordt de innerlijke onrust zoals ik die al jaren bij me draag. Op dat moment realiseerde ik me dat ik het gesprek moest aangaan met die duistere kant van mezelf. Anders zou ik mijn hele leven een soort gijzelaar blijven.

Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram

“Je innerlijke criticus voedt zich op je onzekerheid. Ze sluit je op in een staat van het-moet-altijd-beter, zonder dat je ooit goed genoeg kunt zijn.”

Met die ervaring begon mijn heling. Een reis die er uiteindelijk toe leidde dat ik zelf psychologe werd, en een alternatieve heler. En gewoonweg een mens dat meer van zichzelf durfde te houden.innerlijke criticus

Waarom heeft iedereen er één? En waar komt die vandaan?

Je innerlijke criticus is een stem in je hoofd die continu komt opzetten met negatieve gedachtes of je bang probeert te maken. En zo houdt het je vast in een herhalende cyclus van pijn of schaamte. Het is de stem die je constant vertelt dat je niet genoeg bent. Niet goed genoeg, niet slim genoeg, niet knap genoeg. Als de criticus er is, dan is er altijd wel iets mis met je. Sterker nog, je innerlijke criticus voedt zich op je onzekerheid. Ze sluit je op in een staat van het-moet-altijd-beter, zonder dat je ooit goed genoeg kunt zijn.

In mijn werk heb ik gezien dat de innerlijke criticus meestal ontstaat uit pijnlijke ervaringen uit het verleden. Bijvoorbeeld als een van je ouders of ex-partners op een bepaald moment ontzettend kritisch naar je was. In je volgende relaties verandert je innerlijke criticus dan in een nieuwere versie van die mensen uit het verleden. En ze spuwt continu beweringen, puur zodat je jezelf gaat zien als één groot, hopeloos geval. Je innerlijke criticus kan ook een verhaal zijn dat je voor jezelf blijft bevestigen, maar dat totaal niet overeenkomt met de werkelijkheid. Waar ze ook vandaan komt, je innerlijke criticus is niets meer dan een middel dat je zelf gebruikt om jezelf pijn mee te doen.

Het lichtpuntje in dit verhaal is dat je de innerlijke criticus zelf hebt gemaakt. En je hebt dus ook de kracht om het te genezen.

4 stappen om met je innerlijke criticus te leren omgaan

Stap 1: Word je er bewust van

Om je innerlijke criticus te helen, moet je je er bewust van zijn wanneer het iets tegen je zegt. Ik raad je aan om een klein notitieboekje te kopen en die ten minste een week bij je te dragen. Schrijf in die week alle kritische beweringen op die je over jezelf zegt, voor zover je ze merkt. Het maakt niet uit of je ze hardop zegt of alleen maar denkt, schrijf ze op! Het kunnen zinnen zijn als “ik ben zo dom” of “Oké, daar heb ik echt een zootje van gemaakt”, “Hij haat me”, “Ze zullen me nooit leuk vinden”, “Je bent zo lelijk”, “Dat gaat je nooit lukken”. Hierbij wil ik wel zeggen dat het heel moeilijk, zwaar en verdrietig kan zijn om al die kwetsende dingen te lezen die je over jezelf zegt (en zelfs gelooft). Dus herinner jezelf er regelmatig aan dat je klaar en bereid bent om dit deel van jezelf te helen!innerlijke criticus

Stap 2: Bedenk wie je napraat

Nadat je zo een week lang je kritische uitspraken hebt opgeschreven, lees je ze door. Ga elke zin langs en bedenk of het klinkt als iemand uit je verleden. Heb je bijvoorbeeld “Ik ben zo dik” opgeschreven, bedenk dan wie dat ooit zo direct tegen je zei. Of was het een verhaal dat je jezelf bent gaan vertellen en bent gaan geloven? Deze oefening gaat er niet om dat je in de slachtofferrol gaat zitten. Je innerlijke dialoog is niet de schuld van anderen. Je wilt hiermee juist kijken wie je per ongeluk hebt verinnerlijkt, of welke situatie uit het verleden je nog moet helen, vergeven en oplossen.

Stap 3: Confronteer je innerlijke criticus

Zoek hulp van buitenaf en laat iemand je helpen om je innerlijke criticus te helen. (En let op, want je criticus kan heel vals zijn en je juist proberen te isoleren. Als je ‘het’ deelt met iemand anders, kan dat je ontzettend helpen om die gedachtes de baas te worden!) Als je niemand kunt vinden of op een lange wachtlijst komt te staan, kun je alvast beginnen door online te luisteren naar een helende begeleiding. Die helpt je om de confrontatie aan te gaan.

Stap 4: Blijf elke dag letten op je innerlijke dialoog

Een gezondere dialoog is net als een sportroutine: je hebt geduld nodig en moet doorzetten. Je kunt het beste meer zelfmedeleven krijgen door je bewust te worden van hoe je dagelijks door je leven gaat. Neem elke ochtend even de tijd om te bepalen hoe je de dag wilt ervaren. Focus op hoe je het fijn vindt om jezelf te zijn.

Het zal je ook helpen als je leert herkennen wie of wat (om je heen) je innerlijke criticus triggert. Hoe beter je weet welke situaties je triggers zijn, hoe meer je van jezelf zult leren houden.

10 REACTIES

  1. Lijkt mij dat je al zeker aan het ont-dooi-en bent. De warme ‘eier dooier’ zo goudgeel en warm. Greetz ‘Tinus”! x

  2. Ja mooi Tineke! Ik denk wel eens: Op het moment dat we niemand meer willen veranderen zitten we goed. De spiegel van alleen zijn kan werken als de donkere spiegel die ons in onze eenkennigheid houdt. Iets maant ons om niet onszelf maar ‘het’ te vinden, de gollum, de schaduw. Maar de schaduw dient juist aan het licht te komen. Door in de schaduw te stappen zetten wij diens kleed om ons heen. Dan komen wij in contact met anderen en omkleedt met het schaduwkleed van onze geheime spirituele atelier, worden de plusen en minnen door de innerlijke criticus schaduw afgewogen.

    Dan zijn enkel ‘overeenstemmende’ mensen okay. Als we echt onze kundalini laten stromen (niet opwekken) maar doorademen en niet forceren, dan zijn wij onszelve genoeg vanuit het schaduwkleed wat wij juist hebben afgelegd. De donkere moeder in ons vindt zichzelf zo belangrijk dat zij denkt te kunnen maken en breken, afwijzen en aantrekken. Ondertussen zijn wij daar dan de speelbal van.

    Narcisme en spiritualiteit liggen vrij dicht bij elkaar. Heb overigens jouw commentaar niet als narcisme gelezen hoor!
    Wat mij raakte was jouw zinnetje over bewustworden hard oordelen over onszelf en anderen. We zijn gewoon bang voor onze Kundalini slang, die verraadt met gespleten tong, die het GE WETEN is geworden in plaats van een begin van een ascensie pad naar boven en intuitie.

    hartelijke groetjes, Eleonora

  3. Dank je zeg! Ik ken dat die innerlijke criticus. Ooit las ik: De innerlijke criticus is degene die jouw lichaam streelt, maar met woorden verwondt.

    Of een gedichtje van mij: Het kind in mij werd niet ge-eerd. Grappig, want de innerlijke criticus werkt met worship ofwel verering. Het kan ‘de moeder’ in ons zijn die zelf machteloos geworden daar de eigen innerlijke criticus haar kind op grotere hoogten wil brengen, maar tevens belang hecht hoe dit gebeurt, omdat dit haar visite kaartje is.

    Droomde onlangs dat ik met een kind versie van mijzelf in huis zat en ik zag dat mijn kind naar buiten wilde. Opeens zag ik daar mijn moeder als een donderwolk die mij naar buiten deed kijken en daar hing een enorme zwarte lucht. Mij (en het verschenen kind in de droom) werd aangeraden om binnen te blijven maar ik zei: Het is enkel een enorme regenbui die er aan komt en ik ga gewoon naar buiten.

    Ik las ook ergens dat dit ook wel The False Parent wordt genoemd die met een False Umbilicus (navelstreng) het innerlijke kind in bedwang houdt. Het heeft voor mij ook te maken met de Kundalini. Er is veel angst rondom thema De Slang die als verleiding werd gezien. Door die angst wordt er zo een druk op uitgeoefend, dat deze te vroeg ontwaakt en je ‘te vroeg rijp ‘ wordt. Hierdoor kun je de opening van Kundalini energie niet aan. De innerlijke criticus lijkt dan vreemd genoeg de tegenhanger die die Kundalini slang temt. Hierdoor voed je jezelf op met mogen en niet mogen en wordt zo juist het ideale product van ‘de moeder’ die rein en trotst haar kind als vlag aan de mast bindt.

    Ik zie het zo dat de vrouwelijke aarde moeder buiten en in ons zich veel heeft moeten laten welgevallen om wat voor reden dan ook. Die verzameling zit ook in ons. de slang die werd veroordeeld en eva of de vrouw de schuld kreeg. Vrouwen willen altijd alles stroomlijnen, behalve hun eigen kundalini. Daarin zit zoveel afwijzing van het hier niet mogen Zijn. Dus lopen wij in een te grote vrijheid langs de paden van ‘gevangenschap’ wat eigenlijk onze psyche is die schreeuwt om ademruimte. We stroomlijnen veel er om heen, bouwen ons leventje op al dan niet spiritueel, maar raken de KERN niet.

    Grappig genoeg zijn dit vaak mensen die anderen heel goed kunnen raken en van alles losmaken in anderen, maar zelf een beetje buiten schot blijven. Zo iemand ziet jou ‘het werk’ doen wat zij zelf nog zouden mogen doen en zo zijn veel spritiuele praktijken eigenlijk die ‘moeders die hun kids willen laten floreren’ wat dan iets over hun gaven/talenten en hun praktijk moet zeggen.

    I love my serpent and I am breathing it. Niet wakker willen schudden, maar wat buig oefeningen doen door de knietjes en weer omhoog. dan wordt stilletjes aan die kundalini slang een stevige ondersteunende spier ofwel:
    Hij houdt veel van bodybuilden nooit werd zijn lichaam hem teveel.
    En toen zijn ziel iets met hem wilde, werd hij gewoon Spier-ritueel.
    hahahaa eigen gedichtje

  4. Wat ik geschreven heb 20-4-2020

    Bewustwording (alleen zijn)
    Als ik slaap…droom ik niet, maar ben ik in een andere situatie’s
    Elke keer als ik mijn ogen dicht doe, krijg ik een andere kijk op mijzelf en de ander.
    Ik kijk vanaf “boven” ……ik zie en ervaar.
    Ik kijk anders naar mijzelf, nu ik er net buiten sta, los van emoties….dat komt later als ik wakker ben!!
    Ik zie de mensen die in mijn leven zijn geweest “anders”, los van wat het met mij doet/deed.
    Nu begrijp ik ook de harde oordelen die ik over mijzelf heb of heb gehad!
    Angst om te zijn en te spreken, omdat ik weet hoe de ander er in staat.
    Dus moet je veel afscheid nemen, er verandert daardoor veel voor de anderen…….
    Voor mij is het accepteren voor wat het is.

    • Ja mooi Tineke! Ik denk wel eens: Op het moment dat we niemand meer willen veranderen zitten we goed. De spiegel van alleen zijn kan werken als de donkere spiegel die ons in onze eenkennigheid houdt. Iets maant ons om niet onszelf maar ‘het’ te vinden, de gollum, de schaduw. Maar de schaduw dient juist aan het licht te komen. Door in de schaduw te stappen zetten wij diens kleed om ons heen. Dan komen wij in contact met anderen en omkleedt met het schaduwkleed van onze geheime spirituele atelier, worden de plusen en minnen door de innerlijke criticus schaduw afgewogen.

      Dan zijn enkel ‘overeenstemmende’ mensen okay. Als we echt onze kundalini laten stromen (niet opwekken) maar doorademen en niet forceren, dan zijn wij onszelve genoeg vanuit het schaduwkleed wat wij juist hebben afgelegd. De donkere moeder in ons vindt zichzelf zo belangrijk dat zij denkt te kunnen maken en breken, afwijzen en aantrekken. Ondertussen zijn wij daar dan de speelbal van.

      Narcisme en spiritualiteit liggen vrij dicht bij elkaar. Heb overigens jouw commentaar niet als narcisme gelezen hoor!
      Wat mij raakte was jouw zinnetje over bewustworden hard oordelen over onszelf en anderen. We zijn gewoon bang voor onze Kundalini slang, die verraadt met gespleten tong, die het GE WETEN is geworden in plaats van een begin van een ascensie pad naar boven en intuitie.

      hartelijke groetjes, Eleonora

      • Dank Eleonora voor de herkenning,
        Dan kan ik dit ook wel delen 🙂 Ik ben op zijn zachts uitgedrukt, geboren en verwekt onder niet bepaald gelukkige omstandigheden.
        Mijn moeder was emotioneel totaal geblokkeerd…waardoor ik niets bij haar kwijt kon en totaal genegeerd, emotioneel, voor de rest was de zorg ivb kleding en eten enz oké. Maar voelde mij nooit veilig daardoor, dat loste ik op bij anderen mensen, die vaak heel blij met mij waren ivb mijn inlevingsvermogen en wijsheid…dit klinkt arrogant, ik was een kind en wist niet beter!! (liedje van Wim Zonneveld ? 🙂
        Alleen door de loop van het ouder worden, draaiden de rollen om…..ik nam de verantwoordingen van mijn moeder over in het gezin.
        Hoe dan ook, mijn moeder werd 93 jaar en van het gezin, wij tweeën over….lag op haar sterfbed, ik heb dagen naast haar geslapen en nog geen sprankje openheid in haar hart en gevoel, ondanks dat ik niet weg mocht.
        Nu ben ik waar ik wil zijn ha-ha…..Ik kon dus niet rouwen, ik heb emotieloos alles geregeld….das balen, want ik wist waar haar pijn zat, dus hield wel van haar!!!!
        Ik had een aantal jaren voor haar overlijden een pop van haar gehad, “een gelukspop Tineke.” Dat betekende zoveel voor mij, omdat in het gezin van mijn moeder 14 kinderen, dat haar enige speelgoed was…..1 pop ooit.
        Mijn afscheid van haar was deze droom: Ik zag een tunnel met ijs en daar verdween de pop in, met een groot rood hart…en overal was zonlicht. En later zag ik haar in een droom met mijn broer en gelukkig in haar “eigen” doen. Sindsdien, kan ik in liefde aan haar terug denken.
        Nu is het goed!!!

        • Hoi lieve Tineke. Wat mooi! Ik lees het als: de pop was eigenlijk helemaal niet zo ijzig in de kern, maar het ijs zat er omheen en het hart en zonlicht toonden dit. Jouw moeder in haar doen tesamen met jouw broer. Speel Goed! Van het poppetje waarmee gespeeld werd, nu zelf een spelepoppetje dat speelt!

          fijn dat je dat zo open deelt.
          Vooral ook, omdat het ook weer laat zien, dat zielen waar wij ons zorgen over maakten bij leven, aldaar toch weer tot hun recht komen. En wij als energie plaatshouders veel lijken te dragen van anderen. In feite is de pijn van de moeder begrijpen eigenlijk onze eigen pijn begrijpen. Dat is nog niet hetzelfde als het voelen. Dat komt ook weer door de ijslaag. Als we de zorgen om anderen loslaten, komen we aan het engste toe wat er bestaat;
          zelf ont-dooi-en. doei doei

          • Eleonora,
            Hier ga ik even over nadenken 🙂 Ik geloof dat ik al aardig aan het ontdooien ben…komt zeker ook door te durven delen en uitspreken…..Het helpt zeker door positieve reacties.
            Dank je wel en heel veel liefs van mij.

            • Lijkt mij dat je al zeker aan het ont-dooi-en bent. De warme ‘eier dooier’ zo goudgeel en warm. Greetz ‘Tinus”! x

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in