de kracht van emotionele intelligentie
Leestijd: 6 minuten

Samengevat: Onze emoties hebben invloed op lichaam en geest, van onszelf en van de mensen om ons heen. Het huidige onderwijsstelsel leert kinderen niets over hoe belangrijk emoties zijn en hoe je ermee om gaat. Hoe kunnen kinderen mentaal net zo ‘gezond’ zijn als volwassenen als we ze niet leren hoe ze om moeten gaan met alle emoties uit hun jeugd?

Wat is onderwijs? Over het algemeen zien we het als de kans om te leren, om op te bloeien en uit te blinken in de wereld. Voor anderen is het een verplichte stap richting dat papiertje waarmee je de werkende wereld in mag. Maar hoe je het ook ziet, een ding is zeker: we worden al vanaf heel jong in een systeem geduwd dat jarenlang, uren per dag onze aanwezigheid en aandacht kost. Ieder kind moet de geldige versie van de werkelijkheid leren, zodat ze gevormd kunnen worden zoals de elite dat wil. Net als televisie is school gewoon programmering. We leren er niet zo veel over de wereld – of over onszelf.

Misschien zei Amerikaanse auteur Mark Twain daarom wel “Ik heb mijn opleiding en mijn intelligentie altijd gescheiden gehouden”. Of waarschuwde Einstein ons om

een opleiding niet te verwarren met intelligentie” en dat “een opleiding is wat overblijft als je bent vergeten wat je op school hebt geleerd.

Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram

School gaat steeds minder over leren. Het is alleen nog maar dingen uit je hoofd kennen. Denken we nog wel kritisch genoeg, stellen we genoeg vragen? Of worden we opgevoed tot een stelletje robots, met allemaal dezelfde voorgekauwde menselijke ervaring? Volgen we onderwijs alleen maar om dit kapotte systeem in stand te houden? We leren over concepten en ideeën die passen bij de populaire denkwijze en de structuur van de maatschappij, maar niet over hoe we voor onszelf moeten zorgen en hoe we goede volwassenen kunnen worden. Is dit nog wel echt onderwijs? Of worden we puur klaargestoomd om ‘brave’ consumenten te worden?

“Ik wil geen land met denkers, ik wil een land van werkers.” – John D. Rockefeller, een van de rijkste mensen aller tijden door olie-exploitatie

Sir Ken Robinson, expert op het gebied van onderwijs en creativiteit, legt de vinger op een ander probleem van het huidige onderwijsstelsel: het is ontworpen en bedacht in een ander tijdperk. Er komt elke dag nieuwe informatie bij op ieder gebied, en met elke nieuwe ontdekking blijkt de wereld weer anders te werken dan we dachten. En mensen blijken anders te leren dan we dachten. Maar tenzij je toevallig een fantastische docent hebt met passie voor onze wereld en voor nieuwe informatie, dan zul je als kind het alleen maar zwaar hebben.

Sterker nog, tot voor de 20e eeuw vond onderwijs plaats in private instellingen of als thuisscholing. In Amerika veranderde dat allemaal in 1902, toen John D. Rockefeller een algemene onderwijsraad opstelde. Deze onderwijsraad ging over het geld voor het openbare scholenstelsel. Het is dus duidelijk dat deze raad bepaalde hoe het onderwijs eruit kwam te zien. Kunnen we dat aan zo’n kleine groep overlaten? Kan onderwijs het bewustzijn van mensen daarvoor niet te veel manipuleren?

“Kennis moet ergens vandaan komen, maar dat is zeker niet het klaslokaal.” – Edward Snowden

Emoties op school

de kracht van emotionele intelligentieSchool draait vooral om het aanleren van informatie – we vragen niet of het klopt, maar nemen alles aan voor feiten. En ook al worstelen we ons door heel wat vakken heen, er zijn er niet veel die ook echt iets met ons leven te maken hebben. Er zijn bijvoorbeeld nul vakken over hoe je omgaat met je emoties.

Socioloog Thomas Scheff, een groot voorstander van emotionele voorlichting, vertelt dat het Westen emoties zien als een luxe of een afleiding. Ze zijn minder belangrijk dan andere dingen. Daar heeft hij duidelijk gelijk in: we leren dat je je emoties beter kunt verbergen, zodat je productiever kunt zijn. En we voelen allemaal dat onze emoties niet relevant of belangrijk lijken, ze komen altijd op de tweede plaats, als we er al aandacht aan besteden. In het onderwijs in ieder geval niet. Volgens Scheff en anderen geven emoties ons ontzettend waardevolle informatie, maar leren we om niet naar ze te luisteren. “Een gevaarlijk gevolg,” vertelt Scheff, “is dat we de ene emotie achter een ander verstoppen.” Uit zijn onderzoek blijkt dat “vooral mannen gevoelens van schaamte wegstoppen achter woede, agressie en, veel te vaak, geweld.”

Het leeuwendeel van de problemen in ons leven ontstaan doordat we geen flauw idee hebben hoe we onze gevoelens moeten verwerken en bespreken. Een kind dat niet geleerd heeft om op haar emotionele lichaam te letten, ontwikkelt ter compensatie slechte gewoontes en gedrag. En dat blijft misgaan tot ze leert haar gevoel op een goede manier te verwerken. Als ze dat ooit leert, tenminste.

Hoe lossen we dit op?

de kracht van emotionele intelligentieHet mooie aan vakken over emoties is dat je ze in elke klas en op elke leeftijd kunt geven. Stel bijvoorbeeld dat je zo’n vak geeft aan kinderen die bijna van de middelbare school af zijn. Dan kun je laten zien hoeveel effect emoties kunnen hebben, niet alleen mentaal doordat onverwerkte emoties tot negatieve handelingen leiden, maar ook op een fysiek niveau. Het Institute of Noetic Sciences doet veel onderzoek in dit veld en is druk bezig om bewustzijn te creëren over immateriële wetenschap en hoe onze gedachtes/emoties een meetbaar effect hebben op de fysieke, materiële werkelijkheid. De verbinding tussen lichaam en geest is bijzonder krachtig, dus we zouden mensen moeten leren hoe ze die kracht kunnen gebruiken.

Een andere onderwijsorganisatie, het Institute of HeartMath, helpt mensen met stress om te gaan, hun emoties te beheersen en energie en weerstand op te bouwen, voor een gezond en gelukkig leven. Heartmath gebruikt tools, technologie en training om mensen net zo veel te laten vertrouwen op de intelligentie van hun hart als dat van hun hoofd, thuis, op school, op het werk en in je vrijetijd. Ze hebben ontdekt dat emotionele informatie “staat geschreven en wordt gemoduleerd” in het magnetische veld dat ieder levend wezen heeft.

HeartMath Onderzoeksdirecteur Dr. Rolin McCraty zegt:

“door onze emoties te verschuiven, veranderen we de informatie in het magnetische veld dat ons hart uitzendt. Dat beïnvloedt alle levende wezens om ons heen. We zijn fundamenteel en op een diep niveau verbonden met elkaar en met de planeet.”

Alle feiten en gepubliceerd onderzoek hierover kun je vinden op heartmath.org.

In 2005 werd een van de populairste programma’s ontwikkeld voor lesgeven over emoties, door Marc BrackettDavid Caruso, and Robin Stern van het Yale Center for Emotional Intelligence. Het programma heet RULER.

“Ons instituut gebruikt de kracht van emoties voor een effectievere maatschappij met meer medeleven. We doen onderzoek en leren mensen van alle leeftijden over hoe ze hun emotionele intelligentie kunnen ontwikkelen.”

Het programma wordt ondertussen op al meer dan 1.000 scholen in Amerika gebruikt. De naam RULER is in het Engels een acroniem voor de vijf doelen van het programma: het herkennen van emoties in jezelf en in anderen; het begrijpen van de oorzaken en gevolgen van emoties; het benoemen van emotionele ervaringen met een accurate en diverse woordenschat; en het uitdrukken en het beheersen van emoties om groei te stimuleren.de kracht van emotionele intelligentie

Wat leren kinderen precies?

Met RULER leren kinderen te kijken naar het achterliggende thema van een emotie, zodat ze niet oneindig vastlopen in pogingen om het gevoel precies te omschrijven. Grace Rubenstein van Ted.Ideas deed er verslag over:

“Ben je in de ban van een emotie, dan kan een begrip van de thematische contouren je helpen om het te temmen. Verschillende mensen ervaren woede op verschillende manieren, maar het achterliggende thema ‘woede’ is voor iedereen hetzelfde. Het is onrecht of onredelijkheid. Het thema achter teleurstelling is een verwachting die niet wordt waargemaakt. Het thema achter frustratie is dat je voelt dat je je doel niet kunt bereiken. Het achterhalen van het thema kan je helpen om je gezien en begrepen te voelen, omdat je kunt praten over waar je staat.”

Gewoon de tijd nemen om na te denken over het gevoel dat je voelt, waarom je het juist nu voelt, is onmisbaar voor je emotionele gezondheid. Terwijl ik deze woorden nu typ, kan ik niet geloven dat we er ooit voor hebben gekozen om dit belangrijke aspect van het menselijk bestaan gewoon te negeren. We hebben allemaal emoties en gevoel, maar niemand heeft richtlijnen of een advies over hoe je ermee om kunt gaan.

In haar verslag geeft Rubenstein een voorbeeld over hoe RULER werkt op school:

“De principes van RULER vormen de kern voor iedere les en ieder onderwerp. Als we bijvoorbeeld ‘opgetogen’ bespreken voor onze emotionele woordenschat, dan vraagt de geschiedenisdocent om het woord in verband te brengen met ontdekkingsreizen. Maar de instructies gaan verder dan alleen het klaslokaal: we geven kinderen de opdracht om met hun ouders of verzorgers te praten over wanneer ze zich voor het laatst opgetogen voelden. De onderzoekers van het Yale Center for Emotional Intelligence zien dat er op scholen met RULER minder gevallen zijn van pesten, angstgevoelens en depressie, en meer leiderschap en hogere cijfers. Waarom is emotioneel onderwijs nog een uitzondering en niet allang de norm?”

Iedereen ervaart emoties, elke dag, de hele dag. We vinden ze verwarrend en moeilijk om mee om te gaan, vooral als het negatieve gevoelens zijn. Met meer emotionele opvoeding in het onderwijs weet ik zeker dat de volgende generaties minder last hebben van depressies, woede en verwarring. Ze zijn dan veel beter uitgerust voor de moeilijke situaties in hun leven en kunnen hun gevoelens veel makkelijker uitdrukken, op gezonde en productieve manieren.

Er is nog een lange weg te gaan voordat we menselijke emoties echt zullen begrijpen, en voordat we weten hoe we ze met verschillende klassen kunnen bespreken, maar RULER is een fantastische eerste stap en ik hoop dat we in de toekomst nog veel meer van dit soort programma’s zullen zien.

Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram
Nieuwetijdskind Magazine Instagram

2 REACTIES

  1. Weer het zoveelste stukje voeding aan datgene wat absoluut geen onwetende/onnatuurlijke voeding (meer) nodig heeft. Wij, als energiewezens, zijn voorzien van de pure natuurlijke potentie om vanuit (vooralsnog) 12 vormen van intelligentie onze eigen vrije wereld te creëren. Bij het denken in het bovenstaande stukje gaat de focus naar het onwetende idee dat ons EQ wat meer voeding en aandacht zou moeten krijgen en dat nog steeds vanuit hetzelfde denken als waar deze “wereld” mee gecreëerd is. Zoals vele onwetenden (nog steeds) compleet de plank misslaan met alleen het voeden van het IQ, met meer dan 70 IQ testen van de peuterklas tot afstuderen, gaat het voeden van het EQ ook weer compleet de mist in. Je kan het wezen niet “onderverdelen” of “opdelen”. Dit is hetzelfde als dat je bij een auto zegt: “We gaan haar 1000pk geven” en dan de remmen standaard laten of een standaard versnellingsbak gebruiken. Het gaat om het complete plaatje en niemand die het complete plaatje wil of durft te zien.

  2. Mooi artikel!
    Het zou mooi zijn als emoties niet als iets ‘negatiefs’ worden neergezet. Emoties hebben ons iets te vertellen. Een wijze vrouw heeft regelmatig tegen mij gezegd: ‘Kijk naar de natuur!’ De natuur huilt soms tranen met tuiten. Na een fikse donderbui is alles weer heerlijk opgefrist, ruik je de aarde weer. En wat te denken van storm, sneeuw en ijs? En dan komt de zon om je heerlijk te verwarmen en wordt alles weer in het licht gezet.
    In Nederland bestaat Democratisch Onderwijs. Dit is onderwijs waar alles vanuit het kind zelf mag komen; intrinsieke motivatie. Dat betekent ook dat je niet om je emoties heen kunt. Helaas wordt dit onderwijs niet financieel ondersteund door de overheid en is dus niet voor iedereen bereikbaar. Zo jammer. Mijn kinderen hebben hier zichzelf weer teruggevonden, en ik ook ;)!
    Gelukkig zie je dat er steeds meer aandacht voor komt op verschillende manieren. We kunnen ook niet anders. Onze kinderen laten het ons zo zien!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in