Mediteren is iets wat tegenwoordig redelijk ingeburgerd lijkt te zijn. De effecten van meditatie zijn uitvoerig onderzocht en ook wetenschappelijk bewezen inmiddels. Er zijn vele manieren van mediteren en vele manieren waarop je meditatie kunt toepassen.

Wat kun je zoal scharen onder de noemer meditatie?

Het is best lastig om te omschrijven wat je allemaal onder de noemer “mediteren” kunt plaatsen. Men denkt in eerste instantie vaak aan stil zitten. Maar ook liggen, staan en lopen kun je mediteren noemen. Bijvoorbeeld: zang (gregoriaans), orthodoxe zang, chanten van sutra’s en mantra’s. Dansen, denk bijvoorbeeld aan het soefisme en de dynamische meditaties van Osho. Maar meer bekend zijn de meditaties die gebaseerd zijn op technieken die de gedachtenstroom even onderbreken en zich richten op concentratie, aandacht, waarnemen en inzicht. Zoals mindfulness, vipassana, visualisatie technieken en ontspanningstechnieken. Mensen gaan mediteren om bewust te vertragen, hun hoofd leeg te maken, te ontspannen en even uit te hectiek van de dag te stappen.  Wat belangrijk is bij meditatie, is hoe de verschillende technieken worden toegepast. Wat is de intentie achter de meditatie?

Is meditatie ongevaarlijk of kleven er ook nadelen aan meditatie?

Verkeerde of te langdurige meditatie beoefening kan zeker vervelende gevolgen hebben. Over enthousiast mediteren kan leiden tot uitputting. Denk aan bijvoorbeeld aan een intensieve meditatie retraite. Het zou echt niet de eerste keer zijn dat mensen door slaaptekort en overmatig mediteren terecht komen in een psychose. Het gebeurt weliswaar niet vaak maar het gebeurt wel. Heb je een diep weggestopt trauma dan kun je nog wel eens voor grote problemen komen te staan. Overmatig mediteren is jezelf psychisch geweld aandoen. Hoe kan dat dan vraag je je nu misschien af? Nou mensen hebben de neiging om op zoek te gaan naar manieren om af te komen van wat ze niet willen voelen of ervaren. Of ze vinden dat er een lastige situatie bestaat in hun leven die er niet zou moeten zijn. Ze gebruiken de meditatie dan als “quick fix”. In feite is de meditatie dan jezelf geweld aan doen en houdt het precies datgene in stand waar je nou net van af wilt… Meditatie kan dus leiden tot zelfbedrog. Ook zie ik vaak dat mensen meditatie gebruiken om weg te vluchten uit de realiteit. De meditatie wordt dan gebruikt om naar je eigen stille plekje binnen in jou te vertrekken zodat je even niet hoeft te voelen. Meditatie als vlucht dus. Meditatie maakt als het goed is, dingen zichtbaar. Je gaat helderder waarnemen en dus ook de eventuele pijn en lastige emoties die daarbij horen. Je gaat nu aandacht geven aan dingen en zaken waar je voorheen geen aandacht aan gaf. Door de drukte van alle dag zit je in een bewustzijnsvernauwing en nu ga je mediteren en komt er een bewustzijnsverruiming. In de vernauwing was veel onzichtbaar maar nu begint het onbewuste zichtbaar te worden. Herinneringen kunnen wakker worden die je jarenlang vergeten was. Dit kan echt even een schrikreactie geven. Op zich geen probleem als door meditatie oude pijn weer zichtbaar en voelbaar wordt. Het is wel een probleem als jij die pijn niet aankunt, niet aanwezig kunt zijn bij deze pijn. Een goede begeleiding is hierbij noodzakelijk.meditatie

De helende kracht van meditatie

Als een meditatie gericht is op zijn met dat wat er is (aanwezigheid), dan is een meditatie helend. Als je je eigen grenzen respecteert en de degene die meditatie verzorgt ook dan komt er niet meer naar boven en wordt er niet meer aangeraakt dan dat je aankunt op dat moment. Waar verlang je naar op het moment dat je pijn ervaart? Je verlangt naar begrip en nabijheid. Je wilt niet afgewezen worden of veroordeeld worden toch? In dit verlangen weet je wat liefde is. Dicht bij jezelf zijn in meditatie met je pijn. Zonder dat je “iets” moet, zonder dat je iets afwijst en zelfs zonder dat je iets wilt helen. Je brengt de aandacht bij dat wat nu op de voorgrond staat zonder jezelf te dwingen om wat dan ook te voelen. Ben je bang om pijn te voelen? Dan staat dat op de voorgrond. Niet jezelf dwingen om die pijn toch te voelen. Dat is psychisch geweld. Dan geef je aandacht aan de angst om te voelen.  Forceren is niet nodig. Het spreekt voor zich dat je laten forceren door een ander ook niet okay is. Hoe vaak gebeurt dit niet subtiel tijdens retraites, satsangs of andere  bijeenkomsten? Dat het voelbaar is dat jouw gevoel wat je niet durft toe laten of jouw weerstand in feite wordt veroordeeld door de groep of nog erger, de leraar. Er wordt je duidelijk verteld dat acceptatie en overgave de sleutel zijn, nou doe dat dan ook! Hoe vaak moet ik het nog zeggen. Wederom, psychisch geweld. Laat je nooit forceren. Dat is in ieder geval geen veilige omgeving dat mag duidelijk zijn. Het doel van de groep en de leraar is een ruimte creëren van aanwezigheid die alles kan bevatten en kan liefhebben. Ook jouw angst om te voelen en ook jouw weerstand. En dat is voelbaar. Een meditatie kan technisch gezien juist gegeven worden maar als degene die de meditatie verzorgt niet in staat is om een veld van aanwezigheid neer te zetten en deze heilige ruimte zelf niet belichaamt dan is dat altijd voelbaar in de meditatie. Dat wat je niet bent kun je niet weggeven toch? Een “ingestudeerde” meditatie brengt je hooguit een moment van ontspanning puur omdat jij je aandacht verlegt van de buitenwereld naar je binnenwereld. Maar wezenlijk verandert er niets. Je blijft mediteren en je blijft “iets”  najagen zonder dat je het ooit echt bereikt. De ware meditatie wordt geboren uit het bewustzijn van de ziel en zorgt ervoor dat je ziel versmelt met je lichaam.

Wat is de ware meditatie?

Ik mediteer dagelijks, al vele jaren en heb vele “technieken” uitgeprobeerd en onderzocht. Voor mij is de ware meditatie “niets doen”. Je nergens mee bemoeien. Dit is overigens compleet anders dan iets tolereren en passief zijn (ja subtiel verzet is duidelijk voelbaar in deze woorden). En daar is geen techniek en geen exacte methode voor. Als een meditatie gericht is op het zijn met wat er is in liefde en compassie, dan is dat wat ik noem de ware meditatie. Misschien wordt dit “niets-doen” wel geboren op het moment dat je alles uit de kast hebt getrokken en niets gewerkt heeft… Alle technieken en methodes hebben gefaald. Je bent uitgeput van al het zoeken en je best doen. Gelukkig maar, het is je redding. De ware meditatie is dit moment, precies zoals het is. De ware meditatie is onschuldig. Een onschuldige fascinatie voor je gevoelens, lichamelijke sensaties, je gedachten. Zien en voelen dat je ergens probeert om onderuit te komen en daar okay mee zijn omdat je er BENT en het kunt zien. Op het moment dat je hart breekt en de compassie voelbaar is voor je eigen diepste lijden wordt deze kracht vrijgemaakt. Er gaat een poort open die diep verscholen zit in je hart. De kracht van ware liefde ontluikt en is voelbaar, gaat stromen. De kracht die alles kan omarmen en bevatten en daardoor alles kan omzetten. Elke adem is heilig, elke hartslag wordt diep gevoeld, elk moment fris en nieuw, elk gevoel wordt verwelkomt met een diepe buiging van liefde en er is geen verschil meer tussen binnenwereld en buitenwereld. Geen verschil meer tussen lichaam en ziel. Geen mens en geen ziel maar een wezen. Er is geen verschil meer tussen degene die mediteert en de meditatie zelf. Je kunt de meditatie weggooien. Je bent de levende meditatie geworden. Dat is de ware meditatie. Ik ben.

Over Tamara

tamara Tamara van de Beek is de bezielende kracht achter De Wijsheid van het Hart. De Wijsheid van het Hart staat voor een reis, namelijk die van je hoofd naar je hart.
Tamara geeft onder andere meditaties vanuit het bewustZIJN van de ziel. De meditaties bevatten energetische transmissies en activaties. Aanrakingen van Licht.
Zij is werkzaam als Energetisch Therapeute, Mindfulness & Meditatie Trainer en is gespecialiseerd in begeleiding bij hooggevoeligheid en het begeleiden van nieuwetijdskinderen.

12 REACTIES

  1. Aart zegt iets wezenlijks: “ik BEN er effe niet”…. Nee hoor Aart ik word niet boos : ). Je best doen is niet iets wat ik aanmoedig. Juist het tegenoverstelde.

    Bewust waarnemen is voor mij geen verstandelijk foefje. Het heeft mij geholpen mijn angststoornis te doorzien en te transformeren. Als je iets doorziet en echt waarneemt dan voel je het ook. Wat je echt ziet, ga je echt voelen en vice versa. En dat er gewoon laten zijn (niets-doen)betekende voor mij heling. Meditatie gaat voor mij niet over WORDEN (iets doen, iets bereiken) maar over ZIJN. En daar hoef je geen enkele moeite voor te doen. Als je dat ontdekt in meditatie, kun je de meditatie weggooien. Dan is alles een meditatie. Ook rode kool eten en koffie drinken.

    • @Tamara, dacht ik het niet; je bent je boosheid aan het onderdrukken.

      Doe ik trouwens ook met alles wat er nog opkomt hoor, ik neem het gewoon waar.

      Heerlijk dat waarnemen en dan zeg ik hardop; dat ben ik lekker allemaal niet.

      Dan rij ik met een vrolijk gezicht weer eens naar de Ikea en zoek weer een nieuw interieur uit omdat ik dat vorige uit verdriet, woede en komende eenzaamheid met de Kerst in puin heb geslagen.

      Nou ik heb het niet in puin geslagen want ik heb geen ik meer, er was enkel het waarnemen van het in puin slaan.

      En er is nog niet waargenomen dat er een afvragen was waarom er gebeurde wat er gebeurde.

      Je energie ‘voelt’ okay Tamara (ach zeg ik ook eens wat vriendelijks i.p.v. over alles hier als een hondje heen te .lassen) en er is niets mis met bewust waarnemen en dan te doorzien en het zien transformeren, zo werkt het uiteindelijk.

      Er schijnt enkel een hele hardnekkige tussenfase te zijn en mensen kunnen daar 3 levens in blijven hangen en in die tussenfase beweert de mind dat enkel waarnemen van alles wat er bij hun geschied voldoende is.

      Zij nemen dus alle ongein die nog ontstaat uit oud zeer/verleden/onbewustheid/leerproces waar en plakken er dan het label op; er zit geen ik in, het komt gewoon voorbij, het hoort bij het mens zijn, het is allemaal bron, er is geen goed of fout, etc, etc.

      Zolang die mensen er zijn BEN ik er ook.

      Zo, dat lucht op zeg.

      Ik slinger het weer de kosmos in.

  2. OOk ik mediteer inmiddels al een aantal jaren dagelijks (denk inmiddels 10 jaar) van 10 naar 20 minuten naar een half uur naar een uur, een tijdlang twee keer per dag. Op dit moment ben ik iets minder trouw, nog wel dagelijkst maar niet altijd twee keer en ook niet altijd een uur. Met technieken heb ik me nooit beziggehouden, geen technieken over wat ik wel/niet in mijn hoofd zou moeten doen, of wat ik met met mijn gedacheten zou moeten doen, ook niet hoe ik zou moeten ademen (of hoe ik daar op moet letten of juist niet) en ook niet hoe ik zou moeten zitten. Heel eigenwijs dus op mijn eigen manier. Voor mij is meditatie gewoon gaan zitten en niets doen. Waarbij je niets doen zou kunnen vertal in “ervaren wat er is” of “observeren wat er is”. Ik deed het altijd met ogen dicht, maar ze kunnen ook best open.

    Heel enkel mediteer ik ook wel eens in een groep, maar dat is niet altijd een succes. Ik bn erg gesteld op STILTE en dat betekent voor mij geen mensen om me heen doe hoorbaar ademen of nadrukkelijk in en uit gaan ademen (hoorbaar bij voorkeur) of gaan gapen, niet stil kunnen zitten of (en dat is voor mij net zo erg) een stem die meditatie begeleidt.

    Verder treft me in dit blog de woorden “niets doen”, mijn ervaring door de jaren heen is, hoe minder ik doe, hoe meer er gebeurt en hoe meer ik realiseer. Het is echt waar verbazingwekkend wat de kracht is van “niets doen”. Waarbij ik niets doen dan uitleg als “zijn met wat is””zijn met hoe het is””ervaren wat is”of misschien gewoon “zijn”.

    • Harma,

      Verder treft me in dit blog de woorden “niets doen”, mijn ervaring door de jaren heen is, hoe minder ik doe, hoe meer er gebeurt en hoe meer ik realiseer. Het is echt waar verbazingwekkend wat de kracht is van “niets doen”. Waarbij ik niets doen dan uitleg als “zijn met wat is””zijn met hoe het is””ervaren wat is”of misschien gewoon “zijn”.

      Ja! 🙂

  3. Meditatie: van ego naar essentie.
    Dat is van ik-gerichtheid naar Zijn, want Essentie is Zijn. Zijn is Werkelijkheid.

    In hoeverre je meditatie kunt vergelijken met “niets doen”, vraag ik me af. In ieder geval is er geen ik die iets doet, dan wel zich ergens mee bemoeit.

    Wat overblijft is een aanwezig en tegenwoordig-Zijn; een simpelweg waarnemen en gewaar-Zijn. En door dit gewaar-Zijn gebeurt er nu juist heel veel.

    Door in Stilte te Zijn en bewust te Zijn, wordt er in je systeem van alles uitgezuiverd wat er niet in thuishoort. Er komt van alles boven (in het bewustzijn).
    Allerlei zaken worden opgemerkt die voorheen niet beseft werden. Er moet dus ook van alles verwerkt en aangepast worden in je systeem.

    De moeilijkheid is, dat dit aanpassingsproces te snel kan verlopen of te heftig. Het ego (dat op zich behoort te verdwijnen) kan de veranderingen niet bijsloffen. Dan kan er een groot gat vallen tussen in Stilte Zijn en wat het ego wil.

    Elk mens kent een eigen tempo en ritme. De meditatie (+ de methode) behoren zich hieraan aan te passen.

    • @Lia, duidelijk gezegd lia. Ik ervaar dat mijn ego nog erg veel protesteert en ik laat me er regelmatig door (mis)leiden. Om steeds weer heel bewust waarnemer te zijn en te beseffen dat je je gedachten en gevoelens niet bent is verdomd moeilijk. Het besef voor mij/ego dat er geen controle bestaat is ontzettend beangstigend en probeert overal houvast te vinden om maar niet in een bodemloze put te vallen. Die angst schiet steeds weer mijn systeem binnen.

      • Ha Rob,

        Dat je die gedachten en gevoelens niet bent, is eigenlijk wel logisch. Er is toch altijd en overal iets (in jou) aanwezig die de gedachten en gevoelens opmerkt? Dat gewaar-Zijn, gadeslaan of bewust-Zijn is wat jij Bent. Of zoals Descartes al opmerkte: “Ik denk, dus ik Ben”.

        Ik herken die behoefte aan controle wel. Op een gegeven moment kreeg ik er zwaar genoeg van omdat ik merkte er ontzettend moe van te worden, ook van het vechten en weerstand plegen tegen die angst en het zoeken naar houvast. Het kost sloten energie. Vooral ook die houvast, iets vast willen houden. Je wilt dingen vasthouden die niet vast te houden zijn.

        Heel gek misschien, maar er kwam toen iets door mij heen wat leek op dood gaan. Volkomen stilte, innerlijke passiviteit of zoiets. Een opgeven van alles waar ik/ego moeite voor deed. Eigenlijk ging ego dood.
        En ja, ik kan dat “dood gaan” nog steeds navertellen omdat het gewaar-Zijn aanwezig bleef en ik (er) nog steeds Ben.

        Dus m.a.w.
        Val maar rustig in die “bodemloze put”. Met jou Zelf zal er niets gebeuren, hoor. Je bent en blijft er altijd bij. 🙂

      • @Rob, wat ben ik gezegend dat ik de controle over mijn blaas en darmen dan nog heb.

        Zou ik nou ook de controle hebben over dit schrijven of dat ik deze ongein nou wel of niet verzenden ga.

        Rob, ken jij het leven vanuit het moment?

        Tuurlijk.

        Dan ben je toch niet bezig met controle of je zou ook kunnen zeggen; je hebt de volledige controle.

        Er is nu eenmaal een duidelijk verschil tussen het ego (oude energie die niet op het NU gebaseerd is maar op mind/herinnering) die controle houden wil omdat het de beleving heeft dat er niet in het moment zelf gehandeld kan worden (dat kon in het verleden ook daadwerkelijk niet) EN de Rob in het NU die geen controle behoeft omdat het kan handelen in het moment.

        Verstandelijke foefjes als; je bent je gedachten en gevoelens niet, etc gaan je geen inzicht geven m.b.t. werkzaamheden en het oplossen van de oude nog angstige energie in je.

        Bewust waarnemer zijn is een verstandelijk hulpmiddeltje om inzicht te krijgen wat er in je afspeelt maar lost oude energie niet op.

        Is er ooit een angst opgekomen die noodzakelijk was om op dat moment te overleven?

        Ik BEN er effe niet.

        Rode kool gegeten.

        • @Aart, Ik kan je niet volgen hierin Aart;) Wat gaat me dan wel helpen om de oude angstige energie op te lossen volgens jou?

          Zoals Jill Bolte Taylor het stelt. Waar kies jij voor, leven vanuit je linker of rechter hersenhelft. Ik weet niet wat ik moet kiezen en vooral hoe. Beiden hebben zo hun waarde. Weer zo’n geval. Deze dame heeft het aan den lijve ervaren dat haar linkerhersenhelft uitviel. Dit gaf haar een ruimer bewustzijn en een mooi inspirerend verhaal. Fascinerend om naar te luisteren maar twee uur later is het bij mij “poef” weg!

          • @Rob, het bewust zijn wat zich bij jou afspeelt gaat helpen.

            Mogelijk ten eerste moet je duidelijk gaan herkennen/zien dat de angst die opkomt niet gebaseerd is op direct levensbedreigend gevaar.

            Je voelt en ervaart wel angst maar terwijl de angst er is, is er niet een levensbedreigende situatie.

            Het voelt wel door die angst als levensbedreigend maar dat komt door de angst en niet door de daadwerkelijke situatie.

            De daadwerkelijk situatie heeft oude energie getriggerd en daar komt de angst vandaan.

            Het is dus angst uit het verleden, een oude situatie, een oude onverwerkte/in het lichaam nog aanwezige energie.

            Naarmate je dat steeds meer echt gaat zien en voelen dat opkomende angst niet met een situatie in het Nu van doen heeft (stel ik zou naast je staan, zou ik dan in die situatie ook die angst ervaren, neen toch of zo wel dan is waarschijnlijk die situatie echt bedreigend en zetten we het beiden op een hollen) maar dat die situatie in het Nu iets ouds triggert en dat ouds er kunt laten zijn, lost dat oude zeer/angst steeds meer op en verdwijnt uiteindelijk.

            M.a.w. inzicht en bewust zijn wat er zich in je afspeelt en er laten zijn wat er is kan je helpen.

            Zoals onze mede 2 voeter het heeft over;

            Eckhart talks about the connection between our thoughts and emotions– emotions tend to reflect the activity of the mind. Often, we carry deep-seated emotions for years — the pain body — that can generate certain types of thinking. If we are not aware of the deeper dimension with ourselves, we will react habitually, like a wind up toy reacting to whatever pushes our buttons.

            Jill stelt het wel heel gemakkelijk en eigenlijk is het ook zo mits het doorzien is.

            Het ego is de linkerhelft en heus dat kun je missen als kiespijn, het kan namelijk niet zien wat er daadwerkelijk is, het ziet enkel door herinnering/ verleden.

            Rechts is het bewustzijn in het Nu, die natuurlijke intelligentie die simpelweg ‘gebruik maakt (gaat geheel vanzelf)’ van het linker deel.

            Als ik bv koffie heb ingeschonken en ik zit nu dit te typen dan zegt er vanzelf op een gegeven moment iets dat als ik de koffie warm drinken wil dat ik dan nu de koffie drinken moet.

            Ik hoef daar niets voor te doen, niets te onthouden, aan te denken of wat dan ook.

            Dat voorbeeld geldt letterlijk voor alles.

            Dat was wel anders bij mij, ik deed alles links, denken denken en nog eens denken.

            Controle, controle, controle.

            Angst, angst, angst.

            En dat allemaal voortkomend uit enkel maar oude ervaringen als hulpeloos wezentje.

            Ik ga weer verder met meditatie anders wordt Tamara boos en mijn koffie wordt koud.

          • Rob,

            Waar kies jij voor, leven vanuit je linker of rechter hersenhelft. Ik weet niet wat ik moet kiezen en vooral hoe. Beiden hebben zo hun waarde. Weer zo’n geval.

            Dit wordt toch helder door jouw ziel aangevoeld? Namelijk dat er niets valt te kiezen? Dat er in Heel-Zijn geen dualiteit bestaat. Dat strijd, keuze, en twijfel in heel-Zijn verdwijnen? En dat je dan in Evenwicht, Rust kunt Zijn (zonder die controle) ?

            Rob, misschien moet je niet uitgaan van wat er niet klopt aan jouzelf, maar eens letten op de aanwijzingen en signalen die rechtstreeks uit jouw ziel komen? Dat is zoals het IS.
            🙂

            Dag Lia

  4. Hallo Tamara,

    Mooi hoe je beschrijft wat meditatie is/ kan zijn en wat valkuilen zijn en hoe balans te vinden in wat wel en wat niet goed voelt. Ik vind het heel fijn om ook in andere artikelen te lezen dat mensen gelukkig ook beschrijven wat je aan moeilijkheden kan tegenkomen. Ik vind het fijn om te lezen als mensen zelf door moeilijkheden hen komen! Ik ben zelf musicus, violiste. Ik speel geen viool meer, ik heb mezelf en mijn 3 huisgenoten viola da gamba en luit leren spelen. Ik heb mijn 3 huisgenoten muziek geleerd op een meditatieve manier. Heel fijn om mee bezig te zijn. Het zijn langzame processen. Wij spelen met ons vieren bijvoorbeeld al 7 jaar 3 muziekstukken op 4 viola da gamba’s en 3 muziekstukken op 4 luiten. We hebben de muziek uit ons hoofd geleerd en spelen steeds langzamer, intens, rustig, geconcentreerd, meditatief, met gesloten ogen. We voelen waar de ander zit en horen steeds beter of het zuiver is. Omdat we nu 8 jaar samen wonen en samen werken en we alles met elkaar aangaan, en veel met elkaar meemaken is er een diepe intensiteit gekomen in ons leven. Mensen zijn onder indruk van de rust die van onze muziek en het 4-stemmig a capella zingen uitgaat.
    Ik geloof zeker in de kracht van meditatie, maar ook heel belangrijk om met elkaar te praten over wat je voelt en wat je wil met je leven en hoe je dat in je leven echt concreet maakt. Heel boeiend, niet makkelijk, maar wel erg leuk!!
    Op onze prachtige website http://www.contactmuziek.nl kun je zien wat we nu 8 jaar aan het doen zijn.
    Dank je voor je artikel en het delen van je ervaringen.
    liefs
    Leonoor

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
vul je naam in