overlevingsmechanismen
Photo by: Tionchick; http://tinyurl.com/o4zw2ug

(Over)leven; hoe wij in het heden nog vaak (onbewust) leven vanuit ons verleden

Soms maken we dingen mee in ons leven die moeilijk te verdragen zijn. Dit zorgt ervoor dat we allerlei gevoelens, gedachten en gedragingen ontwikkelen om de pijnlijke gevoelens uit bijvoorbeeld onze kindertijd te verdringen. Dit maakt dat we soms in het heden nog reageren vanuit de pijn uit ons verleden. Je hebt dan te maken met overlevingsmechanismen. Toen je klein was diende deze mechanismen en redde het je uit misschien wel levensbedreigende situaties. In het heden dienen deze overlevingsmechanismen vaak niet meer. Ze keren zich tegen je met een doel. Je mag ze loslaten. Aan jou de uitdaging om vanuit het heden, vanuit de situatie op dit moment, te reageren zonder een eventuele lading vanuit eerdere momenten die je hebt meegemaakt. Kun je bij jezelf nagaan of je reageert zonder de ‘lading’ vanuit wat je hebt meegemaakt? Reageer jij vanuit het heden?

Onbewust

Voordat je deze zoektocht met jezelf begint en aangaat, zullen veel dingen nog onbewust gaan. Er speelt een situatie en je reageert zoals je altijd reageert, automatisch. Je bent je van geen kwaad bewust. Het kan zijn dat je op een gegeven moment iemand ontmoet in je leven die je een spiegel voorhoudt. Bepaalde reacties worden gespiegeld, krijgen aandacht en deze persoon laat je zien dat je juist met deze reacties aan de slag mag. Je mag op zelfonderzoek uitgaan.

Ga in gesprek met jezelf

‘Mijn vriendin geeft aan dat ze het niet leuk vind hoe ik reageer’. Ik vraag me af: ‘Waarom reageer ik zo’? Waar komt dat vandaan? Deze vragen kunnen je brengen bij bepaalde situaties en momenten uit je leven; leuke maar ook minder leuke momenten. De vragen brengen je misschien wel bij je wonden uit het verleden waarmee de transformatie in gang gezet mag worden. Je komt er misschien achter dat je geïrriteerd reageert in bepaalde situaties. Als je alert bent op je gedragingen kun je bij jezelf te raden gaan waarom je geïrriteerd reageert. Wat maakt diegene los in jou en wat maakt dat je geïrriteerd raakt? Heeft er in het verleden misschien iets plaatsgevonden waar je nog geïrriteerd over bent? Het is heel mooi om te mogen merken dat de mensen om je heen je meer vertellen en laten zien dan je misschien denkt en ziet.

overlevingsmechanismen
Photo : PublicDomainPictures; http://pixabay.com/nl/jongen-mensen-spiegel-effect-jong-69723/

Gezien worden

Misschien heeft het vervelende moment uit het verleden nog geen plekje gekregen en vraagt het erom gezien te willen worden zodat het daarna rust krijgt en kan oplossen. De irritatie hoort bij het verleden, bij een moment dat toen speelde. Zodra je doorhebt hoe dit doorwerkt in het heden, kun je accepteren dat het niet bij het heden maar bij het verleden hoort en mag je je vertrouwde manier van reageren loslaten en een nieuwe manier verwelkomen.

Trigger

Vaak is het niet de situatie zelf die pijn doet of irritaties geeft, maar is de situatie die zich voordoet een trigger naar een eerdere situatie in je leven die je als minder fijn hebt ervaren. De situatie in het heden roept lichamelijk direct van allerlei reacties en gevoelens op, die gekoppeld zijn aan die eerdere situatie. Je mag hier door heen. Je mag het voelen. De pijn en het verdriet die vaak bij deze situaties horen, wil eerst gezien en erkend worden door jezelf. Je mag dit stuk van jezelf ontmoeten, omarmen, tot je nemen en in je hart sluiten. Het liefdevol ontvangen en bij je dragen. Dit ben jij, dit hoort bij jou en dit draag je met je mee, voor de rest van je leven. Het is vooral belangrijk liefdevol te zijn en niet boos te worden op jezelf omdat je ‘weer’ geïrriteerd gereageerd hebt. ‘Oké, ik reageerde geïrriteerd. Het komt uit het verleden, maar dient niet meer in het heden’. Je mag je bewust zijn dat dit gevoel hoort bij de situatie uit het verleden en je hebt de kans om bewust te kiezen voor een reactie vanuit dit moment, hier en nu.

Photo : Quote Addicts; http://quoteaddicts.com/media/q1/265637.png

Toen

Situaties die zich voordeden zijn voor sommige mensen onder ons levensbedreigend geweest. Deze situaties zijn onmogelijk om mee om te gaan als klein kind. Velen zullen het gevoel uitgeschakeld hebben om zo de onmenselijke situatie toch te ‘overleven’. Je ‘schiet’ als het ware uit je lichaam, je gevoel wordt buiten je lichaam gezet. Op deze manier beschermt je lichaam je. Zo hoef je het moment niet in zijn heftigste intensiteit mee te maken.

Je lichaam vertelt…

Als in het heden bepaalde gevoelens getriggerd worden die gekoppeld zijn aan de vroegere situatie, kan het zijn dat je lichamelijke reacties opmerkt en mogelijkerwijs had je die lichamelijke reacties ook toen je nog zo klein was in het moment waarop je dat overkwam. Nu kun je, door heel opmerkzaam te zijn op je lichamelijke reacties, uitzoeken hoe je lichaam op die momenten gereageerd heeft. Zo kan je lichaam je veel vertellen over hoe je je toen gevoeld hebt. Als je bijvoorbeeld verstijft als er iets gebeurd, kan dat je misschien wel vertellen dat je lichaam dat in de onprettige situatie, die eerder in je leven plaatsvond, ook heeft gedaan en kun je het plaatsen.

Hoe reageer je?

De situatie van het kind dat we waren, was totaal anders dan die van de volwassenen die we nu zijn. We waren afhankelijk van anderen voor de zorg, liefde en het begrip wat we nodig hadden.
Hoe zou je, wetende welke situatie(s) bepaalde gevoelens, gedachten en gedragingen oproepen, vanuit het heden willen reageren in de situatie(s) die zich nu voordoe(t)(n)? Het kan voelen alsof je jezelf iets nieuws mag aanleren, een nieuwe manier van reageren, van gedragen. Weer een stap wijzer. De situatie zal mogelijk van allerlei gevoelens bij je oproepen en daarbij ligt ook direct je automatische manier van reageren alweer klaar. Je wordt namelijk weer getriggerd. Je kunt lichamelijk van alles voelen opkomen, bijvoorbeeld verdriet, boosheid of onbegrip. Laat deze gevoelens en emoties er zijn, merk ze op; ‘Oké, ik voel dat ik verdrietig/boos ben’. De boosheid krijgt dan even (liefdevolle) aandacht zonder dat je ook iets met de boosheid doet en naar dit gevoel handelt. Deze emotie krijgt even zijn ruimte, binnenin jou. Je zult merken dat de emotie op een gegeven moment afzwakt. Stel jezelf vragen; waarom reageer ik zo, waar komt die reactie vandaan?

Aan jou de uitdaging de signalen van je lichaam bij jezelf te herkennen, ze voor jezelf te benoemen en ze er te laten zijn, zonder er ook daadwerkelijk iets mee te doen. Als je zover bent en je dit alles bij jezelf kunt opmerken, maak je voor jezelf de ruimte vrij om te kiezen hoe je wilt reageren; vanuit het verleden of vanuit het heden? En hoe zou je, met alle wijsheid die je in je draagt en hebt ontdekt, dan nu willen reageren?

vrouw-mediteert-weg
Photo by; Nickolai Kashirin; https://www.flickr.com/photos/nkashirin/6174344321

Mindfulness

Mindfulness kan in deze situaties helpen. Het biedt je de mogelijkheid meer te leven vanuit het hier en nu en stil te staan bij wat je doet, denkt en voelt. Mindfulness leert je vertragen en opmerkzaam te zijn, waardoor je niet direct automatisch gaat reageren zoals je dat altijd deed, maar in het hier en nu bent en blijft en van daaruit je heel bewust je keuze voor je ‘nieuwe’ manier van reageren kunt maken. Kun je bij jezelf nagaan of je vanuit het heden reageert? Ken je situaties bij jezelf waarin je bijvoorbeeld boos of verdrietig bent? Kun je nagaan waar het reageren vanuit deze emotie(s) vandaan komt? Hoe wil je vanuit het hier en nu reageren, zonder de ‘oude lading’?

De mooie en welbekende spreuk is hierop erg van toepassing:

‘Als je doet wat je altijd deed, blijf je krijgen wat je altijd kreeg’ – Albert Einstein

Gedicht

Als ik blijf kijken
Zoals ik altijd heb gekeken
Blijf ik denken
Zoals ik altijd dacht

Als ik blijf denken
Zoals ik altijd heb gedacht
Blijf ik geloven
Wat ik altijd heb geloofd

Als ik blijf geloven
Wat ik altijd heb geloofd
Blijf ik doen
Zoals ik altijd heb gedaan

Als ik blijf doen
Zoals ik altijd heb gedaan
Blijft mij overkomen
Wat mij altijd overkomt

Maar als ik mijn ogen sluit
En goed kijk naar binnen
Dan kom ik deze cirkel uit
En kan ik steeds opnieuw beginnen

Bron gedicht

auteur: AM, voor Nieuwetijdskind.com

4 REACTIES

  1. het lastige is, bij werkelijk diepgaande ervaringen uit je kindertijd waarbij je op de overlevingstand bent gegaan en ook uit je lichaam bent gegaan, met je verstand wat redeneren kom je er gewoon niet, de overlevingsstand neemt het gewoon over daar heb je geen controle over, en dat los je ook niet zelf op. Wat werkelijk helpt is je herverbinden met het gevoel en het gewoon her te beleven in uiteraard een veilige setting. haptonomie, emdr en er zijn vast meer manieren om dit te doen werkeljk terug naar het gevoel en ervaren toelaten in je eigen systeem en dat gaat echt waar dwars tegen je eigen gevoel in, alles maar dan ook echt alles protesteeert en schreeuwt niet doen, niet doen, je wilt ervan weg. Dus "je mag het loslaten, bladibla" mensen die werkelijk een tijdje in hun overlevingmodus weten dat dit echt niet zo simpel als in dit blog wordt gesuggereerd.

  2. "Dit ben jij, dit hoort bij jou en dit draag je met je mee, voor de rest van je leven."
    .
    Hoo hoo beste Kerstman, dit ben ik NIET, dit was ooit eens.
    .
    Dit heeft niets met mij NU van doen.
    .
    En ik ben al helemaal niet van plan dit verder mee te dragen.
    .
    Onwijs goed artikel trouwens.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
vul je naam in