Ben je als kind ongeconcentreerd, bewegelijk, druk, onhandig, of gewoon wat slechter in taal en rekenen? Dan is de kans groot dat je een etiket krijgt. Zo is er bijvoorbeeld ADHD, ADD, DCD en dyslexie. Psychiatrische aandoeningen die omschreven worden in DSM IV, het diagnostisch handboek voor psychiaters wereldwijd. Er is in Nederland bijna geen schoolklas meer te vinden zonder een kind met een etiket. Hoe komt dit? 

ZEMBLA onderzoekt waar de drang om kinderen in hokjes te plaatsen vandaan komt.

Lastig gedrag

30 jaar geleden waren er nauwelijks kinderen met etiketten in de klas. Historica Angela Crott onderzocht hoe opvoedboeken van de afgelopen eeuw het gedrag van jongens in de klas beschrijven in haar proefschrift: ‘Van hoop des vaderlands naar ADHD’er.’ (pdf) Volgens Crott werd gedrag dat we nu zien als afwijkend, vroeger gezien als normaal jongensgedrag: ‘Nu wordt het gedrag vooral op school gezien als lastig.

Niet hetzelfde tempo
Paul Helders is emeritus hoogleraar kinderfysiotherapie. Hij heeft jarenlang kinderen in zijn spreekkamer gezien van wie de ouders vermoeden dat er psychisch en lichamelijk iets mee is omdat ouders steeds meer het perfecte kind verwachten. Helders: ‘Er is zeker ADHD, er is zeker dyslexie, er is zeker DCD, asperger, you name it. It’s real, het is geen flauwekul. De vraag is of het er in die enorme omvang is.‘ Emeritus professor Helders waarschuwt ervoor dat kinderen zich niet allemaal in hetzelfde tempo ontwikkelen en dat kinderen daar niet meer de tijd voor krijgen.

Meer kinderen gezien als probleem
Directeur Herman Godlieb van basisschool ‘de Linde’ in Nieuwe Pekela zit al 38 jaar in het onderwijs. Volgens Godlieb is de overheid de afgelopen jaren meer eisen gaan stellen aan de toets-scores van scholen. Scholen en kinderen staan hierdoor onder druk waardoor meer kinderen gezien worden als probleem. ‘Vandaag de dag ligt er die massieve druk van er moet gepresteerd worden. Dus is er ook de druk vanuit school om dat heel goed te bekijken en extern onderzoek aan te vragen om precies te weten of wij er alles uit halen wat er in zit.‘ Uit het extern onderzoek volgt vaak een etiket.

Overspoeld met brochures
Scholen krijgen veel folders van bureau’s die onderzoeken en therapieën aanbieden. Antoinette Schildkamp, directeur van basisschool ‘het Zeggelt’ in Enschede, wordt overspoeld met brochures: ‘De folders en mailtjes die ik wekelijks binnenkrijg, het is heel erg. Het maakt niet uit welke stoornis of welk probleem een kind heeft, voor ieder probleem is een therapeut te vinden.

Te hoge eisen
Laura Batstra is psycholoog, en docent en onderzoeker aan de Universiteit van Groningen. Ze waarschuwt in wetenschappelijke publicaties voor de groei van het aantal kinderen met een psychiatrisch label. Ze werkte een aantal jaar in de kinderpsychiatrie, en zag hoe steeds meer kinderen, met wie in haar ogen niet veel mis was, toch een psychiatrisch etiket kregen. Batstra is bezorgd over de effecten van etiketten op kinderen: ‘Dan geef je het kind toch de boodschap: Er hapert iets aan jou, er mankeert iets aan jou.‘ Ze vindt dat er te hoge eisen worden gesteld aan kinderen, waar steeds meer kinderen niet aan kunnen voldoen: ‘We leven in een hele veeleisende maatschappij. We vragen op school heel veel van kinderen. Ze moeten planmatig kunnen werken, ze moeten samen kunnen werken op jonge leeftijd, ze moeten hun emoties in bedwang kunnen houden en ze moeten ook nog als het even kan hoog scoren op cito-toetsen.

Samenstelling en regie: Nicolien Herblot
Research: Marieke van Santen en Marjolein Schut
Eindredactie: Manon Blaas

Get Microsoft SilverlightBekijk de video in andere formaten.
 

Lees de uitgeschreven tekst van de uitzending

14 REACTIES

  1. Zojuist hebben mijn man en ik besloten onze zoon niet te laten testen. wij zien namelijk wel zijn kwaliteiten, tja dan is hij maar wat langzamer met lezen en rekenen, hij begrijpt precies wat hij leest, en rekenen gaat ook, echter niet volgens de snelheidsnorm……
    Laat men zich focussen op datgene waar hij goed in is, sociaal, creatief, al erg gericht op de rest van de wereld, dan komt de rest ook wel~!

  2. Vroeger werd er ook weinig aandacht aangeschonken dus lijkt het mij ook niet zo raar dat je het nu meer hoort, men weet ook meer dan vroeger, dit wil niet zeggen dat er een boel kindjes zijn die onterecht in een hokje worden gedrukt.

    • @minjon, er is een gigantische toename van adhd en autisme,. en dan hebben we het gewoon over de afgelopen tien jaar hoor. en toen werd er ook al prima gemeten. Je kunt met je hoofd naar kinderen kijken en met je hart. Als je teveel met je hoofd kijkt , heb je misschien wel een label nodig omdat degene die kijkt zich laat beperken door zijn hoofd. Als je met je hart kijkt , zie je creativiteit, of wijsheid, of bewustzijn, of evolutie….Het is tijd dat we kinderen gaan zien voor wie ze zijn en niet voor wie we denken dat ze moeten zijn

      • @Gordon,
        Volledig met je eens Gordon en Minjon.

        Waar je geen aandacht aan geeft, word niet gevoed!
        Onderwijzen is een vak
        Overdrijven is een vak
        Is er geen probleem~ creeer een probleem en je hebt een probleem
        Wat vele vakidioten oplevert…kwantiteit zonder kwaliteit.
        Ieder heeft zijn eigen kwaliteiten
        Indien die kwaliteiten in een systeem gestopt worden verliezen ze zonder begeleiding het zelf. Men raakt de weg kwijt.
        Accepteren dat je niet geaccepteerd word en op eigen houtje verder gaan was vroeger al een keus die je kon maken of niet
        Eerst revolutie dan evolutie
        Oorzaak en gevolg
        Als je om de pot heen blijft draaien…..
        Je ziet ik heb wel wat opgestoken van school, geleerd heb ik ook
        Niet exact van leerkrachten wel begrepen door een enkeling
        Hij was hoofdmeester, later leraar in geschiedenis.
        Zoveel liefde voor een vak deed hem de keuze maken.
        Geliefd door de kinderen, gehaat door sommige ouders…hij lag in scheiding
        De rest moge duidelijk zijn.

        We leven in een geindustrialiseerde, materalistische wereld waar studie als macht gebruikt en gegeven word. Geen ‘heilige goddelijke’ studie dus en met het laatste bedoel ik geen studie of school met de bijbel.
        Educatie word Reducatie als normen en waarden verminderen.
        Door samengaan, samenkomst vanuit het hart en het zelf krijg je weer meerwaarde
        Dat begint bij de bron wat duidelijk is op deze website en ook niet altijd
        Het is zo het is. Men heeft Vrije Wil gekregen vanuit de bron. Niet uit een natie, overheid of instantie. Uit een andere substantie.
        Leven bestaat niet uit olie…….leven bestaat voor 70 % uit water.
        Oorzaak en gevolg op alle vlakken en vakken te zien tenzij men zelf creeert en schept.Mede creeerders ~ mede scheppers worden
        Het hoe en waarom je geleerd word door open vragen en eerlijke antwoorden.
        Niet wat je moet denken, nee moeten is er niet bij in een liefdevol eigen woordenboek
        Hoe je denkt, voelt en ervaart! Wat denk jij?
        Democratie??? Weten we nog wat dat betekent, wat dat is, wat het voorstelt?
        Gelukkig……daar zijn de kinderen van het licht, altijd al aanwezig geweest
        In mindere mate door de jaren heen er werd wel wat over geschreven, ook veel in de doofpot gestopt…..op diverse wijze, op diverse manieren
        Normen en waarden ver te zoeken, de enkeling werd verbannen, verbrand, gekruisigd of geassisineerd sommige kozen er zelf voor en legde de hand aan zich zelf. Vervloekt!

        Nu in grote getalen verspreid over de hele wereld en dat is nu net wat de wereld niet wil
        Er verrijzen tweedehands wezens, marionettenpoppen, toneelspelers, acteurs etc etc
        Totdat je ogen open gaan en alles met gezond verstand vanuit liefde kan zien en benaderen. Er is werk aan de winkel! Lichtwerkers gevraagd en ontvangen
        Een taak op weg naar…..mens zijn in de mensheid. Het paradijs op aarde
        Wat je niet laat stikken in de olie
        Het paradijs, een tweede? .? Geef je gewoon weg zonder overleg…uit angst voor aandelen of word het te heet onder de voeten. Ach wat kan het mij schelen.
        Het paradijs is een eiland in de oceaan omgeven eens door helder puur blauw water
        Een onderwaterwereld die ik heb mogen aanschouwen tijdens een reis, het besluit om er te wonen heb ik niet geaccepteerd. Een corrupte kolonie met een zee aan mogelijkheden
        Helaas dat zag de zgn Koninklijke Schelp ook.

        Ga een vredespijp roken, het is vakantietijd tijd om stil te staan en oplossingen te ontvangen. Maak geen vuist…voeg de handen samen maak een kring uit liefde
        Een eenheid allen samen de weg naar het geluk, voor de kinderen
        Die niet onze kinderen zijn
        Ze zijn van zich zelf komend uit de bron, de bron van liefde en licht.
        Het is een gift, een wonder geschonken om dankbaar voor te zijn.
        Liefde overwint alles!
        Ieder op eigen wijze, uniek

        Warme knuffels en omhelzing
        Enne Gordon, hoe mooi zijn wij geworden…..we hebben het zelf gezien, ervaren en meegemaakt. Wij weten niet wij kennen
        Wat je kent verleer je niet

        • @Margie,

          Hé Margie! ben je vergeten mij een email te sturen lieverdje?? ik dacht die is op vakantie en nu zie ik jouw hier toch nog….. 😉 metéén even reageren…

          want van uitstel komt afstel en dat is niet mijn aard ( van het beestje) hihi ik ben iemand die de daad bij het woord voegt… open en eerlijk… wat ik zeg meen ik uit de grond van mijn hart… dus tel me…. what is the problem?

          wat bedoelde jij precies met ik zoek wel een andere weg? ….. ik hoor van je! 🙂

          groetjes Henriëtte

          • @Henriëtte, dag lieverd, de boodschap met het antwoord waarom is in je inbox…..de vraag is al beloond, belofte maakt geen schuld
            Kan wel aangepast worden naar omstandigheden en/ of situaties.
            Hoe kan ik jou vergeten, denk dagelijks aan je!
            Die andere weg is de oplossing om de usb stick te gebruiken die past namelijk niet in een galaxy tablet haha de techniek staat dus nog steeds voor niets!

            Geduld is een schone zaak en wordt beloond…..altijd, op welke wijze dan ook

            Geniet van de dag, en plukje geluk
            Liefde en licht,
            Margie

            • @Margie,

              Ik neem het maar aan…. hihi ik heb er geen flauw benul van! Ben al blij dat ik weet hoe mijn eigen pc werkt! hahaha 🙂

              Genieten doe ik sowieso het is zondag…mijn geboortedag… 😉 maar ik ben altijd bezig bzzz bezig bijtje…op een leuke en plezierige manier… houdt je van de straat hé?! haha ach anders verveel ik me toch maar….??? dat woord ken ik niet… hihi staat niet in mijn woordenboek… welnu ik dank u voor de beloning
              want de beloning voor geduld…is geduld…en de beloning voor duidelijkheid…. is vragen! 😉
              dat heb ik gedaan…je hebt ge-antwoord op jouw manier…en zie hier…alles is klaar! hoe het ook zij…. ik ga verder met mijn eigen bezigheden… fijne dag! bzzzzz 😉

              liefs, Henriëtte <3 xxx

  3. Het lijkt mij ook beter dat we weer terug gaan naar de basis,

    Ieder kind gewoon accepteren zoals die is…en verder niet zo moeilijk doen.

    En als ouder heb je toch het recht om NEE te zeggen?!

    Nee, ik laat mijn kind niet in een hokje stoppen!

    vraag het kind zelf ook eens naar wat het zelf wil….

    ga samen als ouders hier iets tegen doen… samen ben je altijd sterker…. lijkt mij….

    ik heb in mijn tijd ook wel al problemen ondervonden hoor en ook mijn dochter…. maar ik heb ze altijd de waarheid verteld en ben zelf op zoek gegaan naar oplossingen…

    ik stond te boek als een “overbezorgde” moeder… hihi 😉

    na zelf onderzoek te hebben gedaan… mijn dochter altijd zelf laten vertellen… kwamen we erachter dat ze prismaglazen nodig had…. door een slap oogspiertje… en toen ik ze dat op school kwam vertellen en de GGD waar ze toen onderzoeken deden om te kijken of je kind wel goed functioneert en/of de ouders…. zei dezelfde arts; goh, volgens mij bent u een beetje boos? haha nu kan ik er om lachen…toen heb ik haar aangekeken en gedacht grrrr hihi

    dyslexie… ja ikzelf en overgedragen aan mijn kind hsp kenden ze destijds niet… of er werd gezegd in mijn tijd…stel je niet zo aan…als ik moest huilen…of ik had teveel fantasie…was erg langzaam…maar wát ik deed…deed ik wel goed! ik was altijd erg verwonderd over alles rondom mij… later werd dit wel anders en ik heb mijn dochter ook anders opgevoed…altijd haar geprezen en gezegd hoe slim ze is… en nog… want dat is ze… dus ik kan alleen maar mijn ervaring hier achterlaten en jullie zullen als ouders zelf een keuze moeten maken…. en er dan voor gaan!

    Het is ook een probleem die de overheid maakt hoor… daar hoeven jullie als ouders niet in mee te gaan… laat jullie kinderen zelf ook aan het woord…wat willen zijzelf graag?

    schrijf een brief met elkaar als school + ouders+ kinderen

    iedereen heeft een pc en vast wel een telefoon…denk in oplossingen…samen… sla die vuist op tafel en roep het een halt toe…samen… dat lijkt mij het beste… maar zoals ik al zei… jullie zullen zelf die knoop moeten doorhakken… heel veel succes en heel veel liefdevolle groeten en knuffels van mij voor jullie allen…ik ben een moeder van een dochter die straks zelf moeder wordt… 😉
    en ze doet het heel goed! dus… gewoon doen wat je hart je ingeeft… liefde overwint alles en de aanhouder wint 😉

    liefs, Henriëtte xxx 🙂

  4. als ik dit zo lees lijkt mij beter weer terug te gaan naar hoe t eerst was 2jaar lekker kleuteren in de kleuterklas en dan spelenderwijs wat leren , de druk ligt te hoog niet alleen bij kinderen maar ook bij ouders , zou t ook niet helpen als ouders eens 1 vuist maken tegen dit alles en denken met mijn kind is niks? word de rest misschien ook eens wakker …..

  5. Misschien dat er naast de IQ testen eens EQ testen mee mogen gaan tellen……….Men zou verbaasd staan van de talenten die men nu nog in de prullebak gooit!!

  6. Laten we gewoon weer alles gebruiken voor waar het voor is gemaakt!
    Alfred Binet, een van de scheppers van de IQ-test, bedoelde hem ironisch genoeg precies voor het tegenovergestelde. Hij ontwierp hem (in opdracht van de Franse regering) in feite exclusief om kinderen met speciale behoeften te identificeren, zodat ze passend onderwijs konden krijgen. Het was nooit zijn bedoeling om graden van intelligentie of ‘geestelijk niveau’te identificeren. Binet zei zelf nota bene dat de schaal die hij ontwierp ‘niet het meten van intelligentie toelaat, want intellectuele kwaliteiten kun je niet optellen en kun je daarom ook niet meten zoals je lineaire vlakken kunt meten’.

  7. Ik mis een oplossing in dit verhaal. Als moeder met een hoogsensitief kind die zich niet volgens de school kaders ontwikkelt, loop ik steeds tegen de muren op. Na 3 maanden groep 1 moest zij al een cito toets doen, uiteraard een zeer matige score. Het is belachelijk dat ik elders een IQ test moet laten doen om te kunnen aan tonen dat er niets mis is met mijn kind!
    Omdat ze toch in een bepaald stramien mee moet van de school, gaat ze nu naar een spel therapeut, gelukkig wel een hele goede met ervaring HS kinderen en snapt dat de maatschappij inmiddels belachelijke eisen stelt.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
vul je naam in